დღეს, ჩემო საყვარელო ფორუმელებო ვასრულებ ერთ-ერთი თქვენგანის, საკმაოდ დასაფასებელი კაცის თხოვნას და გთავაზობთ სტატიას ციფრულ კამერებზე. ბატონო ვ., იმედია თქვენი ცნობისმოყვარეობა დაკმაყოფილებულ იქნება
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
რათქმაუნდა ყველამ იცით რა არის ციფრული კამერა, მაგრამ მაინც მოვიყვან სამეცნიერო "დეფინიციას": ციფრული კამერა არის კამერა, რომელიც იღებს ვიდეოს ან/და ფოტოებს გამოსახულების ელექტრონული სენსორის მეშვეობით. არსებობს ციფურლი კამერების სამი სახე: Point-and-shoot, SLR/DSLR და Bridge Camera. მე სამივე მათგანს სათითაოდ განვიხილავ, მაგრამ მანამდე ჩემი სტატიების განუყოფელი ნაწილი (რომელიც ყელში გაქვთ ამოსული)...
1. ცოტა რამ ისტორიიდან.
ციფრულ კამერებს განვითარების არც ისე დიდი და მრავალეტაპიანი პერიოდი აქვთ გამოვლილი, ამიტომ სტატიის ეს ნაწილი პატარა იქნება. გთხოვთ იქონიოთ მოთმინება და წაიკითხოთ ... პატენტი ციფრული კამერის სენსორზე 1970 წელს გაიცა. 1975 წელს, ფირმა Kodak-ის ინჟნერმა, სტივ სასონმა შექმნა პირველი ციფრული კამერა, რომელიც იმ დროისთვის ახალთახალ, Fairchild Semiconductor-ის წარმოების CCD სენსორს იყენებდა გამოსახულების "დასაჭერად". კამერა 3.6 კილოგრამს იწონიდა, ჰქონდა 0.01 მეგაპიქსელი გარჩევადობა და ერთი კადრის დაჭერას, ანუ ფაქტობრივად სურათის გადაღებას, 23 წამს ანდომებდა. ეს "სურათი" შავ-თეთრი იყო და მაგნიტოფონის კასეტის მსგავს კასეტაზე იწერებოდა. რასაკვირველია ეს კამერა გაყიდვაში არ გამოსულა, იგი წმინდა საექსპერიმენტო მოდელი გახლდათ. სურათზე ხედავთ ბატონ სასონს მის კამერასთან ერთად:
როგორც ალბათ ზოგი თქვენგანი მიხვდებოდა, პირველ ციფრულ კამერებს სენსორი კი ჰქონდათ ელექტრონული, მაგრამ ინფორმაციას მაინც ანალოგურად ინახავდნენ.
სასონის გამოგონებას 1981 წელს Sony Mavica (Mavica - Magnetic Video Camera) მოჰყვა. მის CCD სენსორს შეეძლო 570x490 პიქსელი გაფართოების გამოსახულების შექმნა, რომელიც იწერებოდა 2 დუიმიან დისკეტებზე (ე.წ. VF - Video Floppy). თითო დისკეტა 50 სურათს იტევდა. რათქმაუნდა დროთა განმავლობაში ტექნოლოგია წინ წავიდა და Mavica-მაც ევოლუცია განიცადა, მაგრამ მე მას აღარ შევეხები. სურათებზე ხედავთ Sony Mavica-ს და მისთვის განკუთვნილ VF-ს.
როგორც ალბათ უკვე მიხვდით, არცერთი ზემოთხსენებული კამერა ციფრული არ ყოფილა. უფროსწორად, სენსორი კი ჰქონდათ ციფრული, მაგრამ ინფორმაციას ანალოგურად იწერდნენ და გადასცემდნენ. აი მართლა ციფრული კამერა კი 1988 წელს გამოჩნდა. ეს იყო Fuji DS-1P. მისი ნორმალური სურათის პოვნა ძალიან გამიჭირდა, ასე რომ მოიმარჯვეთ მიკროსკოპები და ისე შეხედეთ:
სულ არ დავწერდი ამ კამერაზე არაფერს, მაგრამ მას 16MB (1988 წლისთვის მთელი 16MB) შიდა მეხსიერება ჰქონდა. სამწუხაროდ იგი არასდროს გამოსულა არც ამერიკულ, არც იაპონურ და საერთოდ არცერთ ბაზარზე. რაც შეეხება მარკეტინგულად წარმატებულ კამერას, იგი 1991 წელს გამოვიდა. ეს იყო Kodak DCS-100, რომელსაც 1.3 მეგაპიქსელიანი სენსორი ჰქონდა. ხოლო ფასი (არ მკითხოთ) 13000 დოლარი გახლდათ. ამ კამერას შეეძლო 600 ფოტოს JPG ფორმატში შენახვა. კიდევ ერთი საინტერესო ნიუანსი - კოდაკი თავის DCS-ებს Nicon-ს ამზადებინებდა. ერთ-ერთ ასეთ კოდაკ-ნიკონს სურათზე ხედავთ:
შემდეგი გარღვევა (თუ რევოლუცია, თუ რაც ქვია) უკვე 1999 წელს მოხდა. ააბა ვინ მოახდინა ეს გარღვევა??? რათქმაუნდა Nikon-მა. მან გამოუშვა Nikon D1 - 2.74 მეგაპიქსელის მქონე მსოფლიოში პირველი DSLR (იხ. ქვემოთ) ტიპის ცვლადობიექტივებიანი ციფრული კამერა. მისი ფასი - 6000 დოლარი საკმაოდ მისაღები იყო პროფესიონალი ფოტოგრაფებისთვის. პროფესიონალური ციფრუკი კამერების ერა ოფიციალურად დადგა:
2. კამერების ტიპები
როგორც უკვე ვახსენე, არსებობს კამერის სამი ტიპი. ახლა თითოეული მათგანი განვიხილოთ...
Point-and-shoot კამერა ყველაზე იაფფასიანი კამერაა.
იგი იყენებს თავისუფალ ლინზას, ან ავტოფოკუსს ფოკუსის გასასწორებლად. აქვს მუშაობის რამდენიმე რეჟიმი და განათების მოწყობილობა, რომელსაც მავანნი "სპიჩკას" (შეცდომით) ეძახიან, მავანნი "ვსპიშკას" (სწორად, მაგრამ რუსულად), ხოლო მე არ ვიცი რა ვუწოდო. თვითონ სახელწოდება Point-&-Shoot ცხადად მეტყველებს იმაზე, რომ კამერის სურათის გადასაღებად კამერის მიშვერისა და ღილაკზე ხელის დაჭერის გარდა არაფერია საჭირო. რათქმაუნდა ეს კარგია "ფოტოლამერებისთვის", მაგრამ "ფოტო-user"-ებისთვის - უკვე ცუდია.
Bridge Camera
ეს სწორედ ისაა, რაც მოყვარულ ფოტოგრაფებს (ფოტო-user) სჭირდებათ. ეს არის კამერა, რომელსაც რამდენიმე ფუნქცია (კონკრეტულად - ფოკუსის გასწორება, რეჟიმების შერჩევა, განათების რეგულირება და ა.შ.) 'ხელით მართვაზე" აქვს გადაყვანილი. ამასთან ერთად, დაჯილდოებულია ადამიანური, რამდენიმელინზიანი ობიექტივით, რომელიც უფრო ფართო გასაქანს აძლევს მოყვარულ ფოტოგრაფებს... მაგრამ . . .
. . . მაგრამ ჭეშმარიტ "ფოტო-clocker"-ებს SLR/DSLR კამერის გარდა არაფერი სჭირდებათ.
დიახ, ეს არის "სიამოვნების მწვერვალი", ანუ ის, რაც ოვერქლოქერებისთვის იქნებოდა "სისტემა გახსნილი მამრავლით და ულიმიტო FSB-თი, Cold Bug-ის და BSOD-ის გარეშე"... SLR/DSLR, ანუ single-lens reflex კამერები ძლიერ გვანან Bridge კამერებს "ხელით მართვაში", მაგრამ ერთი დიდი განსხვავებაც აქვთ - სენსორის მიერ "დანახული" კადრი პენტაპრიზმის საშუალებით პირდაპირ ფოტოაპარატის გამოსახულების მაძიებელში (პატარა ჭუჭრუტანაში, რომელშიც ფოტოგრაფი იყურება) ხვდება, ასე რომ გადაღებულ კადრს და ფოტოგრაფის ხედვას შორის არანაირი ცდომილება არ არის. თუკი თქვენს შორის არის ვინმე პროფესიონალი ფოტო-ქლოქერი, ან ფოტოგრაფიაში "ჩახედული" ადამიანი, იოლად მიხვდება რაზეც მაქვს საუბარი.
3. გარჩევადობა
როგორც წესი (და ამ წესში გამონაკლისები არ არის!), ციფრული კამერის "თვალის ჩინზე" გავლენა აქვს მისი სენსორის გარჩევადობას. გარჩევადობას თავის მხრივ პიქსელების რაოდენობით ზომავენ. მეგაპიქსელი, რომელიც გარჩევადობის საზომი ერთეულია, მილიონ პიქსელს ნიშნავს. აი უყურეთ: 640x480 გაფართოების გამოსახულება არის 0.3mp. ეს ნიშნავს: 640x480=307200=0.3 მილიონ (მეგა) პიქსელს. აი ასე მარტივია. რათქმაუნდა 0.3mp უკვე ძალიან ბრუციანია, თანამედროვეობაში ბევრად უკეთესი გარჩევადობის კამერები გამოდის, მაგალითად ჩემს დაქალს აქვს 14mp გარჩევადობის პროფესიონალური ნიკონი. აი მაგ კამერას აქვს "თვალნი, ქორებრივ მჭვრეტელნიო"!...თუმცა ესეც არ არის მაქსიმუმი. აგერ მოგიყვანეთ ვიკიპედიიდან ამოპრინტსქრინებული ცხრილი, სადაც თავად შეგიძლიათ ნახოთ ყველანაირი გარჩევადობა:
4. სენსორები
ვიცი, რომ ამ თავს გულისფანცქალით ელით ბატონო ვ. . ჰოდა გულდასმით წაიკითხეთ...
არსებობს სენსორების 2 ტიპი - CCD და CMOS. ახლა მე თითოეულ მათგანს დეტალურად განვიხილავ.
CCD
CCD, ანუ Charge-Coupled Device (დაწყვილებული მუხტის მოწყობილობა) გახლავთ მწყობილობა, რომელშიც მოძრაობს ელექტრული მუხტი. სწორედ ეს მუხტი ქმნის გამოსახულებას, რომელიც შემდეგ ციფრულ მნიშვნელობას იძენს. რათქმაუნდა CCD თავისთავად ვერაფერს დაინახავს, ამიტომ მასთან "შეჯვარებულია" ფოტოელემენტი - მოწყობილობა, რომელიც რეაგირებს განათებაზე და ზოგადად ყველაფერზე, რაც მის წინაა. სწორედ ფოტოელემენტისგან გადაცემული იმპულსი ხვდება CCD-ში, რომელიც შემდეგ მიღებულ ინფორმაციას ციფრულ სახეს ანიჭებს. დღესდღეობით CCD სენსორები არამხოლოდ ციფრულ კამერებში, არამედ სამედიცინო და სამეცნიერო მოწყობილობებშიც გამოიყენება, სადაც საჭიროა მაღალი ხარისხის (ბატონო ვ. ხაზს ვუსვამ, მაღალი ხარისხის) გამოსახულების მიღება.
მოქმედების პრინციპი: CCD-ში გამოსახულების "დასაჭერად" გამოიყენება ფოტოაქტიური რეგიონი (ძირითადად სილიკონისა) და გადამცემი რეგიონი (თვით CCD). გამოსახულება ლინზის მეშვეობით ეცემა ფოტოაქტიურ რეგიონს, რომელზეც მიკროსენსორებია განთავსებული. თითოეული სენსორი გამოსახულების ერთ პატარა ნაწილს "ხედავს" და გადასცემს თავის მეზობლად "მყოფ" სენსორს. უკანასკნელი სენსორი კი "აფართოებს", ანუ აღიქვამს მთელ გამოსახულებას ერთიანად, აქცევს მას ელექტრულ მუხტებად და გზავნის CCD-ში, რომელიც თავის მხრივ ინფორმაციას მეხსიერებაში ინახავს (SSD, MS ან როგორი ჩიპიც გაქვთ).
სურათზე: მუხტები (ელექტრონები, ლურჯი ფერის) გროვდება სენსორზე (ყვითელი) და ქმნის დადებით ძაბვას ელექტროდებთან (G). დადებითი ძაბვის სწორად აღძვრა ელექტროდებთან იწვევს მათ გადაცემას მეხსიერებაში. ვინც ვერ გაიგო ჩემი ბრალი არ არის . მე კი დავძენ, რომ CCD-ს მთელი მატრიცა ასეთი სენსორებისგან შედგება და სენსორების რაოდენობა განაპირობებს გარჩევადობას და შესაბამისად - მეგაპიქსელების რაოდენობას.
ეს კი თავად CCD სენსორი მთლიანობაში:
არქიტექტურა და თავისებურებები. CCD სენსორის სამი ძირითადი ტიპი არსებობს. ესენია "full-frame", "frame-transfer" და "interline". ისინი ჩამკეტის (shutter) მოწყობილობით განსხვავდებიან.
Full-Frame (მთელკადრიანი) სენსორში მთელი CCD მატრიცა აქტიურია და მას ელექტრული ჩამკეტი არ აქვს. ამიტომ ასეთ სენსორში მექანიკურ ჩამკეტებს იყენებენ.
Frame-Transfer (მოძრავკადრიანი?) სენსორში მატრიცის სილიკონის ნაწილის ნახევარი ალუმინის ეკრანითაა დაფარული. გადაღებული გამოსახულება სწრაფად გადაეცემა ეკრანირებულ სეგმენტებს და მასში ინახება დროებით. სანამ შენახული გამოსახულება მეხსიერებაში (მის საბოლოო "განსასვენებელში") გადაინაცვლებდეს, შესაძლებელია მეორე ფოტოს გადაღებაც, რაც რას ამცირებს? მართალია, ლატენტურობას. მაგრამ სამწუხაროდ ასეთ სენსორებს 2-ჯერ მეტი სილიკონი სჭირდებათ, ვიდრე Full-frame-ს.
Interline (ვერ ვთარგმნე ) სენსორში მოწყობილობა Frame-Transfer-ის მსგავსია, მაგრამ თუ იქ გამოსახულების ნახევარი მთლიანად იფარებოდა, Interline სენსორში დაფარული ნაწილები მთელ სენსორზე თანაბრადაა გადანაწილებული. ამის წყალობით ჩამკეტი კიდევ უფრო სწრაფად მუშაობს. ტექნოლოგიის სპეციფიურობიდან გამომდინარე მატრიცის მხოლოდ ნახევარი "ხედავს" გამოსახულებას, ანუ მისი შევსების კოეფიციენტი 0.5-ია, თანაც საქმეს ეკრანირებული სეგმენტების გაბნეულობაც ართულებს. სპეციალური მიკროლინზებით კოეფიციენტი 0.9-მდე იზრდება, მაგრამ რათქმაუნდა ეს საკმარისი არ არის.
იმის თქმა, თუ რომელია ამ სამ ტიპში საუკეთესო, ძნელია. ყველას თავისი ადგილი აქვს. მაგალითად Interline არქიტექტურა Point-&-shoot კამერებში გამოიყენება. უზუსტეს ხელსაწყოებში რათქმაუნდა Full-Frame გამოიყენება, ხოლო Frame-Transfer სენსორები სად გამოიყენება? ციფრულ კამერებში .
CMOS
CMOS, ანუ APS (Active-Pixel Sensor) სენსორი გახლავთ მოწყობილობა, რომელიც ინტეგრირებული სქემისა და პიქსელის სენსორებისგან შედგება. სენსორის მიერ "დანახული" გამოსახულება ინტეგრირებულ სქემაში ხვდება, მუშავდება და გადაინაცვლებს კამერის მეხსიერებაში... ამასთან ერთად აღსანიშნავია ისიც, რომ CCD სენსორისგან განსხვავებით, რომელიც ორი ძირითადი კომპონენტისგან შედგება, CMOS სენსორის მთელი მოწყობილობა ერთ სქემაშია გაერთიანებული.
დღესდღეობით CMOS (APS) სენსორებიც ისევე ფართოდაა გავრცელებული ბაზარზე, როგორც CCD, მაგრამ ერთი დიდი განსხვავებით. რა განსხვავებით? აი ყურადღებით წაიკითხეთ...
5. სიკვდილ-სიცოცხლის საკითხი - რომელი სენსორი ჯობია?
CMOS სენსორები პასიურ პიქსელ-სენსორებს იყენებენ. ანუ უფრო "ზარმაცები" არიან. მაგრამ ამასთან ერთად CMOS სენსორი CCD-ზე ბევრად ნაკლებ ენერგიას მოიხმარს და აქვს ბევრად მარტივი დამზადების ტექნოლოგია. ასე რომ CMOS სენსორებიც მოდებულია მთელ ბაზარზე, მაგრამ იმ განსხვავებით, რომ გამოსახულების შედარებით დაბალი ხარისხის გამო ისინი მობილური ტელეფონის, სამოყვარულო ვიდეოებისა და დაცვის "ჭკვიან" კამერების სენსორებად გამოიყენება. რათქმაუდნა არის მაღალი ხარისხისა და მგრძნობელობის CMOS სენსორები, რომელთაც აბსოლუტურად არანაირი ლატენტურობა არა აქვთ და წამიერად "იბეჭდავენ ტვინში" ყველანაირ გამოსახულებას, მაგრამ ასეთი "ჰაი-ენდ" სენსორები თავიანთი ფასის გამო მხოლოდ სამხედრო მოწყობილობებში გამოიყენება (სავარაუდოდ მზვერავ თვითმფრინავებში და ა.შ.).
მოკლედ, პასუხი საჭირბოროტო კითხვაზე: ჩვეულებრივი მოკვდავებისთვის გათვლილ ციფრული კამერების ბაზარზე CCD სენსორი ბევრად ჯობია CMOS (APS) სენსორს. გამოძიება დასრულებულია ბატონო walkman. შეგიძლიათ დამშვიდებული გულით იყიდოთ თქვენი სანუკვარი ციფრული კამერა, რომელიც აუცილებლად უნდა იყოს CCD სენსორზე და DSLR ტიპისა... შემდეგ კი გადაიღოთ ჩვენი ცხოვრების მნიშვნელოვანი მომენტები რათქმაუნდა შესაბამისი ანაზღაურებით
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
კიდევ ბევრის წერა შეიძლება ციფრულ კამერებზე და ზოგადად ფოტოგრაფიაზე, მაგრამ რაც გვაინტერესებდა უკვე გავიგეთ (იმედია), თანაც NEIRON-საც არანაკლებ საინტერესო სტატია აქვს ამავე თემაზე მიძღვნილი!
ვთვლი, რომ სამი თვის მანძილზე დაგროვილი ცოდნა უფლებას მაძლევს, შემოგთავაზოთ მორიგი თემა, რომელიც დაამშვენებას "ტექნოლოგიების" სტატიას... თემა ეხება პროფესიონალური ციფრული აპარატების დახასიათებას და წესითა და რიგით მან უნდა "დაგანახოთ", თუ რის მიხედვით შეგიძლიათ შეაფასოთ ესა თუ ის ფოტოკამერა და შეარჩიოთ თქვენთვის სასურველი...
--------------------------------------------------------------------
უწინ Neiron-მაც და მეც შემოგთავაზეთ სტატიები, სადაც ზოგადად განვიხილეთ ციფრული ფოტოკამერის მოწყობილობა. ჩავთვალოთ, რომ ეს ორი თემა უკვე გადაიკითხეთ, იცით, რა არის სენსორი, მეგაპიქსელი, "კომპაქტური", "ჰიბრიდული" და "სარკიანი" ციფრული ფოტოაპარატები და რა განსხვავებაა მათ შორის, ასე რომ ზედმეტი საუბრისგან გავთავისუფლდები და გადავალ პირდაპირ საქმეზე...
1. გინდათ თუ არა სარკიანი ციფრული ფოტოკამერა?
თვით ეს შეკითხვაც კი ზოგიერთებისთვის მეტისმეტად მარტივი, სხვათათვის კი - საკმაოდ რთულია ხოლმე... და მართლაც, ხართ თუ არა მზად, რომ მოისროლოთ საკუთარი საფულიდან მინიმუმ 500 აშშ დოლარი იმ ნივთში, რომლის, ერთი შეხედვით ანალოგებიც ორ-სამჯერ უფრო იაფად შეგიძლიათ შეიძინოთ? ზოგი იტყვის "კი", ზოგი - "არა" და ამას სრულიად გაუცნობიერებლად, ერთი ხელის მოსმით იზამს.
სინამდვილეში კი ყველაფერი დაიყვანება თქვენს საჭიროებამდე. მოდით, ვნახოთ, ვის რა სჭირდება!
კომპაქტური, იგივე სამოყვარულო, იგივე "სასაპნე" ციფრული აპარატი სჭირდება მას, ვისაც უნდა მინიმალური დანახარჯით მიიღოს მაქსიმალური შედეგი. ამ "მაქსიმალურ შედეგში" მოიაზრება მაქსიმალურად შესაძლებელი გარჩევადობა (MP), ვიდეოგადაღების უნარი, "ზუმის" მისაღები დონე (როგორც წესი 3-4x) და სახის დეტექცია. ყველა ამ მონაცემის მქონე ციფრული ფოტოკამერის შეძენა შეგიძლიათ 150 დოლარიდან "ზევით". ამასთან უნდა გაითვალისწინოთ, რომ მსგავსი მონაცემების მქონე ციფრულებში Nikon-ის მოწყობილობა ყოველთვის უფრო იაფია, ვიდრე Canon-ისა. თუმცა ამ უკანასკნელს ყოველთვის აქვს რაღაც უპირატესობები, ასე რომ სჯობს ჯერ კარგად გადაავლოთ მახასიათებლებს თვალი... რათქმაუნდა არსებობს Sony, რომელიც ცდილობს თქვენს მოხიბლვას Carl Zeiss-ის ლინზებით (კარლ ცაისი მართლაც ერთ-ერთ საუკეთესო ოპტიკას აწარმოებს), Panasonic, რომელიც ცდილობს ჩაგითრიოთ HD Video-თი და Samsung, რომელიც სიმართლე გითხრათ, არ ვიცი რით "გახუჭუჭებთ", მაგრამ ფაქტია, რომ გახუჭუჭებთ! შემდეგ მოდის Olympus, Pentax, HP და სხვა მოდელები... მოკლედ, "სასაპნეებში" არჩევანი დიდია და თუ თქვენი მოთხოვნები მხოლოდ იმაში მდგომარეობს, რაც ცოტა მაღლა მსხვილად გამოვყავი, მაშინ დაანებეთ სტატიის კითხვას თავი, ტყუილად დაიღლით თავს.
ჰიბრიდული ციფრული კამერა სჭირდება მას, ვისაც არ ეზარება ისეთი აპარატის ქონა, რომელიც არ ეტევა შარვლის ჯიბეში, ლიფის შესაკრავში, ნიფხავში... უნდა, რომ მის კამერას ქონდეს მაქსიმალურად შესაძლებელი გარჩევადობა, კარგი ხარისხის ვიდეოს გადაღების და დიდი "ზუმი" (10-24x), გარდა ამისა ჰქონდეს რამოდენიმე სასიამოვნო "ბონუსი" გამოსახულების სტაბილიზატორის, მძლავრი მაშუქის, ცუდი განათებისას კარგი სურათის გადაღების საშუალების და სხვა მსგავსი რამეების სახით. რათქმაუნდა მას ამ ყველაფერში მინიმუმ 300 დოლარის გადახდა მოუწევს და ეს თანხა არამც და არამც არ უნდა ენანებოდეს, თორემ თუ კარგად დაფიქრდა, მიხვდება, რომ ქარს ატანს ფულს... კამერების არჩევანი აქაც საკმაოდ დიდია და არცერთი ბრენდის უგულებელყოფა არ შეიძლება - ბევრია კარგი კამერა, თითი ბრენდში მინიმუმ 3-4 დასახელებისა, ამიტომ, თუკი ჭეშმარიტების ძიებაში არ გინდათ ერთი კვირა დახარჯოთ, ჯობია ისარგებლოთ პრინციპით "ეს ქენონია და იმიტომ მინდა ყიდვა" და იყიდოთ თქვენი სანუკვარი ძვირი სათამაშო...
დაბოლოს, ვის სჭირდება პროფესიონალური ფოტოკამერა? იმას, ვისაც შეგნებული აქვს, რომ ცხოვრება მარტო კომპაქტურობა არ არის, და არც ფოტოაპარატია მარტო "მეგაპიქსელი" და "ზუმი"... ასეთი ხალხი სურათის მაქსიმალური ხარისხის (ხარისხის და არა ზომის) მისაღწევად არ ერიდება მინიმუმ 500 გრამიანი კამერის, დამატებით 500 გრამი ობიექტივების და სხვა რაღაცების და ხშირ შემთხვევაში - 2-3 კილოგრამიანი შტატივის "თრაქვას" წაღმა-უკუღმა და ხშირად სასურველ შედეგსაც იღებს!.. თუ რათქმაუნდა, გადაღება იცის... თუკი მსგავსი ფოტოკამერის შეძენა განგიზრახავთ, გულწრფელად გილოცავთ იმიტომ, რომ ჯერ ერთი, საკუთარი თავის დარწმუნება - "დახარჯე 1500 ლარი" (მინიმუმ!), არც ისე იოლია... მერე მეორეც, თუკი ეს გააკეთეთ, გიჟი ხართ! ( ) მერე მესამეც, შეგიძლიათ სტატიის კითხვა განაგრძოთ!
1. DSLR: ფიზიკური მხარე
"ზოგადსაკაცობრიო" ენაზე პროფესიონალურ ციფრულ ფოტოკამერას DSLR ქვია, რაც გრძლად იშიფრება, როგორც "Digital single-lens reflex camera", ანუ ქართულად "ციფრული ერთობიექტივიანი სარკიანი კამერა" (თარგმანი არაპირდაპირია!). გარეგნულად (და შიგნიდანაც) იგი ძლიერ წააგავს "სავეცკი" "ზენიტ"-ებს, "კიევ"-ებს და სხვა დანარჩენ ფირიან პროფესიონალურ ფოტოკამერებს, რომლებთან შეხებაც შეიძლება გქონიათ კიდეც. სარკიანი ფოტოკამერის ძირითადი სისტემის მოწყობილობა ასეთია:
1. ობიექტივი;
2. მოძრავი სარკე;
3. ჩამკეტი;
4. სასურათე სიბრტყე;
5. ფოკუსირების ეკრანი;
6. "გადამყვანი" ლინზა;
7. პენტაპრიზმა;
8. მაძიებელი (ხედის).
ციფრული ფოტოკამერა ფირიანისგან ერთადერთი რამით განსხვავდება: მას არ აქვს ფოტოფირი, ასე რომ არ ჭირდება არც ფირის გადამხვევი მექანიზმი და სასურათე სიბრტყეზეც ფოტოფირის მაგიერ სურათის ციფრული სენსორი "პოზირებს"...
ისევ და ისევ წმინდა ტექნიკური სპეციფიკიდან გამომდინარე, ობიექტივის გარდა ციფრული კამერის წარმადობაზე გავლენას ახდენს მისი სენსორი, პროცესორი და სხვათა შორის მეხსიერების ჩიპიც. ობიექტივს დროებით შევეშვები, მასზე ცალკე ვისაუბრებ. რაც შეეხება დანარჩენ ნაწილებს.
სენსორი
სენსორი არის გარკვეული ზომების მქონე შუქმგრძნობიარე ფირფიტა, რომელიც იღებს გამოსახულებას და გადასცემს მას ბუფერში, შემდეგ კი პროცესორში. წინა ორ სტატიაში მშვენივრად იყო განმარტებული რა და რა ტიპის სენსორები არსებობს, ასე რომ ტიპებს აღარ გავარჩევ და აღარც მათ დადებით/უარყოფით მხარეებზე შევჩერდები... კამერის შეძენისას უნდა გაითვალისწინოთ სენსორის ზომა. როგორც წესი, სენსორის ზომა მითითებულია ხოლმე ამა თუ იმ მიმოხილვის საიტებზე. ზომა მნიშვნელოვანია იმდენად, რამდენადაც რაც უფრო დიდი ზომისაა სენსორი, მით უფრო მკვეთრი გამოსახულების "ჩაბეჭდვა" შეუძლია შეცდომების გარეშე. მაგალითად, თუ გაქვთ ორი სენსორი, ერთი 8x16მმ ზომის, ხოლო მეორე - 10x19მმ ზომის, ორივე მათგანი აბსოლუტურად იდენტურ პროცესორზეა მიერთებული და ორივეს ერთნაირი გარჩევადობა აქვს (ვთქვათ, 10MP), დარწმუნებული ბრძანდებოდეთ, რომ 10x19მმ-იანი სენსორი უკეთეს ფოტოს გადაიღებს. ერთი შეხედვით ეს არ გამოჩნდება, მაგრამ რეალურად ეს ასე იქნება. ზევით, სურათზე ხედავთ Nikon D60-ის "DX" ფორმატის სენსორს. მისი ზომებია 23.6x15.8მმ.
ახლა, გლეხური ენიდან ისევ სამეცნიეროზე გადავალ და ვიტყვი, რომ სენსორის "ზომას" სინამდვილეში სენსორის ფორმატი ჰქვია. ბუნებაში სენსორების 25 ფორმატი არსებობს. მათგან ამჟამად აქტუალურია 10. ამ 10 ფორმატიდან 4 კონკრეტული ცოფრული ფოტოკამერისთვისაა შექმნილი და სხვა არსად გამოიყენება. დანარჩენები - 1", 4/3", APS-C, APS-H, DX და 35mm ფართოდ გამოიყენება თანამედროვე ციფრულ ფოტოკამერებში. ცხრილში ხედავთ სხვადასხვა ფორმატის სენსორების ზომებს:
ძირითადად, DSLR-ებში გამოიყენება:
Full-frame digital SLR, რომელიც 35მმ-იანი ფირიანი აპარატის ფორმატის ექვივალენტურია.
Canon APS-H ფორმატი პროფესიონალური DSLR-ებისთვის (crop factor 1.3)
Leica M8 და M8.2 (crop factor 1.33).
APS-C ყველაზე მრავლისმომცველი დასახელებაა, რომელიც მოიცავს Nikon DX, Pentax, Konica Minolta, Sony α, Fuji-ს წარმოების კამერებს (crop factor 1.5)
Canon entry-level DSLR formats (crop factor 1.6)
Foveon X3, რომელიც Sigma SD სერიის DSLR-ებში გამოიყენება (crop factor 1.7)
4/3 - "Four Thirds" ფორმატი (crop factor 2.0)
მტვრის მოცილების სისტემა
ხშირად ობიექტივის გამოცვლისას სენსორზე მტვრის უმცირესი ნაწილაკები რჩება, რაც აფუჭებს გამოსახულებას, პიქსელებს ამუქებს და ა.შ. ამიტომ, მტვრის მოცილების მიზნით შემუშავებულ იქნა რამდენიმე ტექნოლოგია. დღესდღეობით ყველა მსხვილი მწარმოებელი (Canon, Nikon, Olympus, Sony, Sigma, Pentax) იყენებს სხვადასხვა ტექნოლოგიას. მაგალითად Sigma-ს კამერებს ობიექტივის გამოცვლის წინ სარკე ეფარება სენსორს, რათა დაიცვას იგი მტვრის მოხვედრისგან. Olympus-ის ტექნოლოგია "Supersonic Wave Filter (SSWF)" გულისხმობს სენსორზე თხელი ფირფიტის არსებობას, რომელიც არ უშვებს მტვერს სენსორამდე, იკრავს მას და შემდეგ, კამერის ყოველი ჩართვისას ულტრაბგერითი რხევების მეშვეობით იცილებს მტვრის ნაწილაკებს. სურათზე სწორედ ასეთი სენსორია გამოსახული:
სხვათა შორის Olympus-მა პირველმა გამოიგონა და დანერგა მსგავსი ტექნოლოგია. სხვა მწარმოებლების ტექნოლოგიები სენსორის რხევას, სენსორის თავზე გამწმენდის გადატარებას და ა.შ. გულისხმობს, მაგრამ ყველაზე დახვეწილი მაინც SSWF-ია. გარდა ავტომატური სისტემებისა, არსებობს სპეციალური კომპლექტები, რომლებშიც საწმენდი სითხე, "ოყნა" (ჰაერის შესაბერად) და ფუნჯია მოთავსებული იმისთვის, რომ სენსორი ხელით გაწმინდოთ.
Crop Factor/FOV Crop
დაკვირვებული თვალი შეამჩნევდა, რომ სენსორების მონაცემებში ერთ-ერთი გახლავთ "Crop Factor". მას მგონი ქართული შესატყვისი არ აქვს, ამიტომ ჩამოჭრის ფაქტორს ვუწოდებ (თუ ვინმეს უკეთესი ვერსია ექნება, სიამოვნებით გამოვცვლი ). ჩამოჭრის ფაქტორი ეწოდება ჩვეულებრივი 35მმ-იანი ფოტოფირისა (36x24მმ) და ციფრული სენსორის თანაფარდობას. ჩამოჭრის ფაქტორი გავლენას ახდენს კადრში მოსაქცევ სცენაზეც. ეს კარგად ჩანს შემდეგი ფოტოდან:
აქ წითელი ჩარჩო 35მმ-იანი ფოტოფირის მიერ ხილვადი არეა, ხოლო ლურჯი - 1.6 ჩამოჭრის ფაქტორის მქონე სენსორის ხედვს არე. სხვათა შორის ამ მონაცემით სენსორის ზომების დადგენაც შეგიძლიათ. ჩვეულებრივი 35მმ-იანი ფოტოფირის კადრი 36x24მმ ზომისაა, ჩამოჭრის ფაქტორი კი 1.6. ესე იგი სენსორის სიგანე გახლავთ 36:1.6=22.5, ხოლო სიგრძე - 24:1.6=15. ვუალა! არ გჭირდებათ არსად ქექვა ციფრული ფოტოკამერის სენსორის ზომების დასადგენად! რათქმაუნდა იმასაც მიხვდებოდით, რომ რაც უფრო მცირეა ჩამოჭრის ფაქტორი, მით უფრო ახლოსაა იგი 35მმ-იან ფირთან და მით უკეთესია სენსორიცა და კამერაც. მაგრამ არ უნდა დაგავიწყდეთ, რომ დიდი ზომის სენსორი კამერის ზომებსაც ზრდის! ქვედა სურათზე ხედავთ "APS-C" (მარცხნივ) და "Full Frame" (მარჯვნივ) ფორმატის ციფრული ფოტოკამერებს.
ახლა, გადავიდეთ პროცესორზე.
მართალია ეს პროცესორი აჩქარებას არ ექვემდებარება (სოსო, შეგიძლია გახვიდე თემიდან, საშენო აქ არაფერია ), მაგრამ არანაკლები სამუშაო აქვს შესასრულებელი, ვიდრე კომპიუტერის პროცესორს... ციფრული ფოტოკამერის პროცესორს ევალება:
1. სენსორიდან სურათის მიღება. ამ ეტაპზე იგი სენსორის თითოეული პიქსელიდან იღებს კოდირებულ სიგნალს. სინამდვილეში ყველა სენსორი "შავ-თეთრია" - ისინი ფერად გამოსახულებას არ იჭერენ, რადგან ფოტოდიოდებისგან შედგებიან. ფოტოდიოდები "ხედავენ" მხოლოდ ნაცრისფრის ტონალობაში და ამა თუ იმ პიქსელზე ინფორმაციასაც ბაიერის ფილტრის გავლით გადასცემენ პროცესორს. ბაიერის ფილტრი (გამომგონებლის პატივსაცემად დაერქვა) პიქსელებს ფერებზე ინფორმაციას "აწებებს" და პროცესორს უკვე შეუძლია ამ პიქსელებიდან ფერადი გამოსახულების აწყობა.
2. დემოზაიცია (demosaicing). ეს სპეციალური პროგრამული ალგორითმია, რომლის მეშვეობითაც პროცესორი ცალკეული პიქსელებიდან მიღებულ ინფორმაციაზე დაყრდნობით ერთიან სურათს ქმნის. ამ დროსვე ხდება სურათის საერთო დამუშავება, გამისა და ფერებით გაჯერების რეგულირება, რათა მეტ-ნაკლებად ერთგვაროვანი გამოსახულება იქნეს მიღებული.
3. ხმაურის მოშორება, ან შემცირება. აქ იგულისხმება არა აკუსტიკური, არამედ ელექტრული "ხმაური", რომელიც სენსორიდან პროცესორში ინფორმაციის გადაგზავნისას წარმოიქმნება. სურათზე ხმაური წინწკლების, ან გადღაბნილი ლაქების სახით გამოიხატება და ამახინჯებს მას. ხმაურის მოშორების ალგორითმის ხარისხზეა დამოკიდებული ის, თუ რამდენად სუფთა სურათებს გადაიღებს ფოტოკამერა არამხოლოდ მაღალი შუქმგრძნობელობის პარამეტრებისას (ISO 800 და მეტი), არამედ დაბალი შუქმგრძნობელობის დროსაც (ISO 400 და ნაკლები).
4. გამკვეთრება. ამ ეტაპზე ფოტოს ეძლევა სიმკვეთრე, რათა არ იყოს ბუნდოვანი და უკეთ გადმოსცემდეს გადაღების ობიექტს.
5. სისწრაფე. რათქმაუნდა ოთხივე სტადიის დასრულებას და შემდეგ საბოლოო სურათის ჩიპზე შენახვას გარკვეული დრო სჭირდება. ამ დროზეა დამოკიდებული, თუ რამხელა ბუფერი დაჭირდება ფოტოკამერას, წამში რამდენი კადრის გადაღებას შეძლებს მიყოლებით და ა.შ. ხშირად პროცესორის სისწრაფე ბევრს წყვეტს, ასე რომ სანამ რამის ყიდვას გადაწყვეტდეთ, გირჩევთ გადახედოთ მიმოხილვების საიტებს და ნახოთ რა პროცესორი უდგას თქვენთვის სასურველ კამერას...
ჩიპი.
მართალია ეს ფოტოკამერის უშუალო დეტალი არ არის, მაგრამ ნაწილობრივ (უფრო სწორად კი, ნახევრად) მასზეა დამოკიდებული, თუ რა სისწრაფით გაიცლება ფოტოკამერის ბუფერი და შეძლებთ ახალი ფოტოს გადაღებას. პროფესიონალურ კამერებში დღეისათვის პოპულარულია CF და SD/SDHC, თუმცა CF ნელ-ნელა თმობს თავის პოზიციებს და მასზე ყურადღებას არ გავამახვილებ, უბრალოდ ვიტყვი, რომ ამ ფორმატის ჩიპები ძალიან უყვარს კომპანია Canon-ს. რაც შეეხება SD-სა და SDHC-ს, ეს ორი ჩიპი ერთმანეთისგან გარეგნულად არ განირჩევა, უბრალოდ SDHC (HC - High Capacity) არსებობს 4-32GB ტევადობისა მაშინ, როდესაც ჩვეულებრივი SD მხოლოდ 4GB-მდე ტევადობისაა. SDHC მოწყობილობაში SD ჩიპიც მუშაობს. პირიქით - არა. ამიტომ ამას ყურადღება მიაქციეთ. გარდა ამისა, ჩიპები რამდენიმე "კლასად" არის დაყოფილი. დღესდღეობით ეს გახლავთ Class 2, Class 4, Class 6 და Class 10. კლასის აღმნიშვნელი რიცხვები ჩაწერის სიჩქარეს "გვკარნახობენ". ანუ Class 2-ს აქვს 2მბ/წმ ჩაწერის სიჩქარე, Class 4-ს - 4მბ/წმ და ა.შ. როგორც წესი, ჩიპს ზედვე აწერია ხოლმე კლასი. მაგალითად, ზედა სურათზე წარმოდგენილი ჩიპი მეოთხე კლასისაა.
მაშუქი.
"სპიჩკა", "ვსპიშკა" და ა.შ. სინამდვილეში, მაშუქი. ესეც კამერის ფიზიკური დეტალია და შეიძლება ბანალურად ჩამითვალოთ მისი "მიმოხილვა", მაგრამ მაინც სასარგებლოდ მივიჩნიე მასზე ორი სიტყვის თქმა. მაშუქი გახლავთ ქსენონის ნათურა, რომელიც 1/1000-1/200 წამით ინთება, გამოსცემს 5000 კელვინზე მეტ სინათლეს (ანუ თეთრ, "ცივ ნათებას"), რათა ცუდი განათების პირობებში ფოტოზე აღბეჭდილი საგანი კარგად გამოჩნდეს. არსებობს პირდაპირი და გაბნეული მაშუქი. პირდაპირთან ვგონებ ყველაფერი მარტივად გასაგები უნდა იყოს, რაც შეეხება "გაბნეულს", იგი ზევითაა მიშვერილი და ისე ანათებს, რომ მთლიანი სცენა ოდნავ ნათდება, თანაც თანაბარზომიერად. მთელ რიგ შემთხვევებში ეს დიდი პლიუსია. მაგალითად, აი აქ:
მარცხნივ პირდაპირი მინათებით გადაღებული სურათია, მარჯვნივ - გაბნეულით. სხვაობა თვალნათლივ ჩანს. რათქმაუნდა გაბნეული განათების შემქმნელ მაშუქს არავინ ჩაგიდგამთ არც კომპაქტურ და არც პროფესიონალურ ფოტოკამერებში, თუკი მსგავსი განათების შექმნა გსურთ, ცალკე მაშუქი უნდა შეიძინოთ... გარდა ამისა "ჩაშენებულ" მაშუქის სინთლე ძალიან სუსტია. ძალიან ხშირად 5-6 მეტრზე შორს ვერ ანათებს, რითაც ფოტო მახინჯდება. სურათზე სწორედ ასეთ შემთხვევას ხედავთ:
მარცხნივ მაშუქით გადაღებული ფოტო. მაშუქს სიმძლავრე არ ყოფნის საიმისოდ, რომ მთელი სცენა კარგად გაანათოს. ამიტომ ნახევარი ფოტო ბნელია. მარჯვნივ იგივე სცენა მაშუქის გარეშეა გადაღებული. ცუდი განათების გამო საჭირო გახდა ექსპოზიციის დროის გაზრდა, რამაც თეთრი ფერის ცუდი ბალანსის (იხ. ქვემოთ) გამო მთელი სურათის ფერები დაამახინჯა. მაშუქის სხვა უარყოფითი მხარეებია "წითელი თვალის" ეფექტი (რაც გამოწვეულია ადამიანის თვალის აგებულების თავისებურებით) და ნაადრევი განათება. როგორც წესი, ადამიანი განათების შემდეგ თვალს ახამხამებს, ხოლო როდესაც განათება წინ უსწრებს გადაღებას, გადაღება სწორედ მაშინ ხდება, როცა ადამიანი თვალს ახამხამებს. შედეგი - "თვალდახუჭული" ფოტო. პროფესიონალურ მაშუქებში, რომლებიც ცალკე იყიდება, ყველა ეს დეფექტი აღმოფხვრილია.
დისპლეი და პირდაპირი ხედი.
ციფრული ფოტოკამერის ორი დიდი უპირატესობიდან (ფირიანთან შედარებით) ერთ-ერთი სწორედ ის გახლავთ, რომ გადაღებული ფოტოს ნახვა მაშინვე შეგიძლიათ, ყოველგვარი გამჟღავნების და ბეჭდვის გარეშე, თხევადკრისტალურ დისპლეიზე. როგორც წესი, დისპლეი თხევადკრისტალურია, 2.5-3 დუიმი დიაგონალით (თუმცა უფრო დიდებიც არსებობს) და 250000-950000 პიქსელიანი გარჩევადობით. ცხადია რაც მეტი პიქსელები აქვს LCD-ს, მით უფრო ძვირადღირებულია ისიც და შესაბამისად - ფოტოკამერაც. დისპლეის გარდა გადაღებული ფოტოების ჩვენებისა, ხშირად აქვს პირდაპირი ხედით ჩვენების საშუალებაც, ანუ რეალურ დროში გაჩვენებთ იმას, რის გადაღებასაც აპირებთ. რათქმაუნდა პროფესიონალური ფოტოკამერის ერთ-ერთი დადებითი და მნიშვნელოვანი მხარე ის არის, რომ გადასაღებ ობიექტს სწორედ ხედის მაძიებლიდან უყუროთ ლინზების და პენტაპრიზმის რთული (ან არც ისე რთული) კომბინაციის გავლით, მაგრამ ხანდახან, როდესაც მაკროგადაღებას ეწევით და კამერის ავტოფოკუსის მექანიზმი არ გეიმედებათ, ან უკაცრავად და "დაცენტრილი" ბრძანდებით ფოკუსის ხელით გასწორებაზე, პირდაპირი ხედი შეუცვლელია. განსაკუთრებით თუკი ამ ხედში არსებული გამოსახულების გადიდება და ფოკუსის მილიმეტრის მეათედამდე გასწორება შეგიძლიათ... მოკლედ, ხშირად საჭირო ფუნქციაა...
ხედის მაძიებელი/ვიზირი
"ეს სწორედ ის არის, რასაც შენატრიან მოყვარულები და აფასებენ პროფესიონალები - ხედავ ზუსტად იმას, რასაც იღებ". სინამდვილეში, ხედავ იმის 90-96%-ს, რაც უნდა გადაიღო იმიტომ, რომ ნებისმიერი ოპტიკური სისტემა ხედის მაძიებელში სურათის გამოყვანისას მას გარშემო არეალს "აჭრის"... გამონაკლისია Nikon D300,D300S და Canon EOS 7D. ამ სამ ფოტოკამერას 100%-იანი ხედი აქვს. სხვა ყველა ფოტოკამერას აქვს ჩამოჭრილი კადრის ნაწილი, როგორც ამ სურათზეა:
თეთრი ჩარჩოს გარეთ სცენის ის ნაწილია, რომელიც მაძიებელში არ ჩანს (თუმცა ფოტოში აუცილებლად იქნება!)
ხედის მაძიებელში თავმოყრილია კადრის ძირითადი პარამეტრები - აკუმულატორისა და დიაფრაგმის მდგომარეობა, ფოკუსური მანძილი, ჩამკეტისა და მაშუქის მდგომარეობა და ა.შ. მოკლედ ყველაფერი ის, რაზე თვალის შევლებაც გადაღების წინ გჭირდებათ... გარდა ამისა ფოტოკამერების უმეტესობას მაძიებელში ავტოფოკუსის წერტილებიც აქვს მონიშნული (როგორც სურათზეა):
ფოკუსის გასწორებისას "აქტიური" წერტილები, ანუ ისინი, რომლებზეც მოხდა ფოკუსის გასწორება, ინთება. მათი გამოჩენა საკმაოდ სასარგებლოა, რადგან ფოტოკამერებს ფოკუსის რამდენიმე წერტილი აქვთ და თუკი წერტილებს ვერ ხედავთ, ვერ "გამოიცნობთ" რაზე გაასწორა კამერამ ფოკუსი და მოგიწევთ მხოლოდ ცენტრალურ წერტილზე ფოკუსის გადართვა, რითაც შეიძლება ბევრი დაკარგოთ...
ჩამკეტი.
აი, მივადექით კიდეც ფიზიკური დეტალების ბოლო "პუნქტს"... ჩამკეტი გახლავთ მექანიზმი, რომელიც ობიექტივიდან სასურათე სიბრტყეზე (სენსორზე) დროის გარკვეული ერთეულის განმავლობაში უშვებს სინათლეს, რათა მასზე აღიბეჭდოს გამოსახულება. არსებობს რამდენიმე სახის ჩამკეტი.
ყველაზე მარტივია დისკური ტიპის ჩამკეტი. როგორც წესი, იგი შედგება ერთი ან სამი სეგმენტისგან, რომლებიც ერთობლივად წრეს ქმნიან და ფარავენ ობიექტივის ნახვრეტს, საიდანაც სინათლე შედის...
ჩამკეტის უფრო გავრცელებული სახეა დიაფრაგმული. ტექნიკურად იგი მხოლოდ წრის სეგმენტების რაოდენობით განსხვავდება დისკურისაგან - თუკი დისკურს 1-3 სეგმენტი აქვს, დიაფრაგმულს 5 და მეტი (ძირითადად 9 ან 11). რაც მეტია სეგმენტების რაოდენობა, მით უფრო სუფთაა ფოტო (ეს არამხოლოდ ჩამკეტის დიაფრაგმას, არამედ ობიექტივის დიაფრაგმასაც ეხება).
ფარდისებური ჩამკეტიც საკმაოდ გავრცელებული ტიპია. იგი ორი ფირფიტისაგან შედგება. ფოტოს გადაღებისას ექსპოზიციის მიხედვით ფირფიტებს შორის სიცარიელის ზომა რეგულირდება (ამით იცვლება ექსპოზიციის ინტერვალი) და ჩამკეტი ისე "გადაურბენს" სასურათე სიბრტყეს.
ფარდისებურ ჩამკეტს აქვს რამდენიმე ნაკლი, რომელთაგან მთავარი მუშაობისას დიდი ხმა, დამზადებისა და მექანიკის სირთულე და აქედან გამომდინარე - სიცოცხლის დაბალი ხანგრძლივობაა...
სამაგიეროდ დიდი სიცოცხლის ხანგრძლივობით გამოირჩევა ცენტრალური ჩამკეტი. როგორც წესი, იგი დიაფრაგმულია და მოთავსებულია ობიექტივში - მის შუაში, ბოლოში ან სულაც თავში (არ ვღადაობ, არის ასეთებიც). კონსტრუქციის სპეციფიკიდან გამომდინარე მას 1/40000წმ-იანი ექსპოზიციის მიღწევაც შეუძლია, რაც უზარმაზარი მაჩვენებელია. სამწუხაროდ მეორეს მხრივ მას არ შეუძლია დიდი ექსპოზიციის დაჭერა - 1/250წმ ბევრი ცენტრალური ჩამკეტისთვის მაქსიმუმია... გარდა ამისა, ობიექტივში ჩამონტაჟებული ჩამკეტი ობიექტვისვე გაყვება, თუკი ლინზის შეცვლას განიზრახავთ...
გარე მაერთებლები.
დიდად მნიშვნელოვანია "გარესამყაროსთან" კავშირის საშუალებები, ანუ კონექტორები, რომელთა მეშვეობით შეძლებთ გამოსახულების ტელევიზორით ან პროექტორით ჩვენებას, ან სულაც კომპიუტერში გადატანას. რათქმაუნდა USB კონექტორი ყველა კამერას აქვს, ასევე ყველას აქვს AV (audio-video) კონექტორი და სხვადასხვა ტიპისა და ზომის მაერთებლები გარე მაშუქებისთვის და სხვა მოწყობილობებისთვის. აი HDMI კონექტორი კი საწყისი დონის კამერებისთვის ზედმეტი ფუფუნება აღმოჩნდა. არადა კარგ ფოტოს კარგი ხარისხით ჩვენება როგორ შვენის... მოკლედ არ არის უმნიშვნელოვანესი ნაწილი HDMI კონექტორი, მაგრამ მაინც ყურადსაღები და სასიამოვნო საქონია...
ზოგ შემთხვევაში ძვირადღირებულ კამერებს აქვთ Wi-Fi, Ethernet, Bluetooth და სხვა სახის უკაბელო თუ კაბელიანი კონექტორები და GPS-იც კი, რომ სურათების გადაღებისას ტყეში არ ჩაიკარგოთ...
3. ტექნიკური მხარე
როგორც იქნა ფიზიკური დეტალების განხილვას მოვრჩით. ახლა მივხედოთ ტექნიკურ ნაწილს...
ავტოფოკუსი.
ყველას კარგად მოგეხსენებათ, რომ ფოკუსი არა დევიდ კოპერფილდის ილეთებია (მაგას აფერისტობა ქვია), არამედ გამოსახულების მაქსიმალური სიმკვეთრის მიღწევა... ადამიანის თვალი მუდმივი ავტოფოკუსითაა აღჭურვილი, ანუ რასაც შეხედავთ, ფოკუსი მასზე სწორდება. თანაც მყისიერად (თუ რათქმაუნდა მხედველობასთან პრობლემები არ გაქვთ). რათქმაუნდა ფოკუსთან "თამაშიც" შეიძლება - მისი თქვენი ძალისხმევით გასწორება, ან პირიქით - არევა და გამოსახულების გაბუნდოვნება. ეს ალბათ ყველას გაგვიკეთებია და შეგვიმჩნევია, რომ ავტოფოკუსი ბევრად უფრო მოსახერხებელი რამაა. ასევეა ფოტოკამერებშიც. არავის უნდა რამდენიმე წამის მანძილზე ფოკუსი ხელით ასწოროს (ამ რამდენიმე წამში შეიძლება კადრიც კი გაგექცეთ), თავგადაკლული ფოტოგრაფების გარდა. რათქმაუნდა ზოგიერთ შემთხვევაში ფოკუსის ხელით გასწორება მოყვარულთათვისაც კარგია, მაგრამ მეტწილად მაინც ავტოფოკუსს ენიჭება უპირატესობა. ბუნებაში ორგვარი ავტოფოკუსი არსებობს - აქტიური და პასიური.
აქტიური ავტოფოკუსი მიიღწევა ავტოფოკუსის მექანიზმის მიერ ინფრაწითელი ან ულტრაბგერითი სიგნალის გაგზავნით, რითაც დგინდება გადასაღებ ობიექტამდე მანძილი და შემდეგ ამ მანძილის მიხედვით სწორდება ფოკუსი.
პასიური ავტოფოკუსი თავის მხრივ ორ ქვეტიპად იყოფა - კონტრასტული და ფაზის დეტექციური. კონტრასტული ავტოფოკუსის მექანიზმი პიქსელებს შორის კონტრასტის დონის დადგენით ასწორებს ფოკუსს (რადგან რაც მეტია კონტრასტი, მით უფრო მკვეთრია გამოსახულება), ხოლო ფაზის დეტექციური ავტოფოკუსის მექანიზმი კი გამოსახულებას ორად ყოფს და ისე ითვლის ობიექტამდე მანძილს.
აქტიური ავტოფოკუსის სისტემები არ მუშაობს გამჭვირვალე ზედაპირის "იქით", ანუ მანძილს გამჭვირვალე ობიექტამდე ანგარიშობს. აგრეთვე აქვს არასწორი ფოკუსირებისადმი ტენდენცია, თუკი გადასაღები ობიექტი ზედმეტად ახლოსაა კამერასთან (მაგ. მაკროგადაღებისას). მეორეს მხრივ, პასიური ავტოფოკუსის სისტემები ცუდად მუშაობს დაბალი განათებისას და დაბალკონტრასტულ გარემოში (მაგ. ერთფეროვანი სცენს გადაღებისას). ნაკლის გამოსასწორებლად გამოიყენება დამხმარე მაშუქი (AF Assist Lamp):
როგორც წესი ის წითელია, თუმცა მთელ რიგ შემთხვევებში ჩვეულებრივი მაშუქიც კისრულობს ამ მოვალეობას. სიმართლე რომ ითქვას, არც დამხმარე მაშუქი ასრულებს მოვალეობას პირნათლად, ამიტომ ხელის ფოკუსი მაინც არ ამოვარდნილა ხმარებიდან და საკმაოდ ანგარიშგასაწევი რამეცაა.
ავტოფოკუსის მექანიზმი.
მართალია ეს ფიზიკური ნაწილია, მაგრამ რატომღაც აქ დაწერა განვიზრახე და არ შემედავოთ... ავტოფოკუსის მექანიზმი ძრავის და კბილანებისგან შედგება, რომლებიც ფოკუსის გამსწორებელ ლინზას ამოძრავებს. ძრავი შეიძლება კამერის კორპუსში, ან ობიექტივში იყოს განთავსებული. რათქმაუნდა კამერის კორპუსში განთავსებული მექანიზმი უკეთესია, მაგრამ სამწუხაროდ ამ ფუფუნების საშუალება მხოლოდ დიდი ზომის ფოტოკამერებს აქვთ. რაც შეეხებათ დანარჩენებს, თუ ასეთ კამერას ფლობთ და ობიექტივის გამოცვლას განიზრახავთ, ყურადღება მიაქციეთ იმას, რომ ახალი ობიექტივიც იყოს ძრავით აღჭურვილი, თორემ შეიძლება ისე მოხდეს, რომ არც კამერაში და არც ობიექტივში ძრავი არ გექნებათ და ხელით მოგიწევთ ფოკუსი ასწოროთ.
ექსპონირება.
ექსპონირება ეწორება ფოტოს გადაღების მიზნით სასურათე სიბრტყის განათებას. იზომება წამებში, ან წამების ნაწილებში. რაც უფრო დიდია განათება,მით ნაკლები დროით უნდა მოხდეს ობიექტის ექსპონირება. წინააღმდეგ შემთხვევაში სურათი გადანათებული გამოვა. პირიქით - როდესაც საჭიროზე ცოტა ხნის მანძილზე აწარმოებთ ექსპონირებას, სურათი საჭიროზე ბნელი იქნება. რათქმაუნდა ფოტოგრაფები ხშირად განგებ აკეთებენ არასწორ ექსპოზიციას, რომ სასურველი ეფექტი მიიღონ. აი, მაგალითად აქ:
განგებ არის აღებული საჭიროზე ხანგრძლივი ექსპოზიცია, რათა ფერთა გადღაბნა მიღწეულიყო, რომელსაც თქვენ ალბათ motion blur-ის სახელით იცნობთ. არასწორი ექსპონირებით, თუკი მას საქმის მცოდნე აკეთებს, ძალიან ბევრი და მრავალფეროვანი ეფექტების მიღებაა შესაძლებელი. ზოგიერთი ასეთი "ექსპო-მოდინგის" რეჟიმი ფოტოკამერებს თავიდანვე მოყვებათ, როგორც გადაღების ერთ-ერთი შესაძლო რეჟიმი, ამიტომ ამ საკითხზე არ შევჩერდები.
ექსპოზიციის გაზომვა.
ექსპოზიციის სწორი გაზომვა აუცილებელია იმისთვის, რათა ექსპონირება ზუსტად იმდენი ხნით მოხდეს, რამდენიც საჭიროა წესიერი ფოტოს გადასაღებად. თუკი ფოტოკამერა ექსპოზიციას არასწორად გაზომავს, კარგ ფოტოს ვერ გადაიღებთ, ამიტომ ყურადღება უნდა მიაქციოთ გაზომვის მეთოდს, რომელსაც "ფლობს" ესა თუ ის ფოტოკამერა. გავრცელებულია გაზომვის ხუთი მეთოდი:
1. წერტილოვანი გაზომვა. ამ მეთოდის გამოყენების დროს კამერა სენსორის მხოლოდ მცირე ნაწილით, როგორც წესი, ცენტრით ახდენს განათების გაზომვას (სენსორის 1-5%). თანამედროვე კამერებს აქვთ წერტილის გადანაცვლების ფუნქცია და ობიექტზე ფიქსირების ფუნქცია. წერტილოვანი გაზომვა ძალიან ხელსაყრელია როდესაც მაღალკონტრასტულ ფოტოს ვიღებთ, რადგან გაზომვის წერტილის გარდა დანარჩენი სცენის განათება არ გამოითვლება...
2. ცენტრალურ-გაბნეული გაზომვა. ეს მეთოდი სენსორის 60-80%-ს მოიცავს. გაზომვისას აქცენტირება გეომეტრიულ ცენტრზე ხდება, თუმცა მას ემატება პერიფერიებიდან აღებული მონაცემები და საბოლოო მნიშვნელობა მათი საშუალო არითმეტიკულით გამოითვლება.
3. გაბნეული გაზომვა. მოიცავს სენსორის მთელ ფართობს და შედეგიც მთლიანი სენსორიდან მიღებულ მონაცემებზე დაყრდნობით იზომება.
4. ნაწილობრივი გაზომვა. წერტილოვანის ანალოგიურია, თუმცა 1-5%-ის ნაცვლად სენსორის 10-15%-ს მოიცავს. ძირითადად Canon-ის კამერებში გვხვდება.
5. მრავალწერტილიანი გაზომვა. ასევე მოიხსენიება, როგორც matrix, evaluative, honeycomb, segment metering, ან ESP. ყველაზე რთული მეთოდია, რომელიც გულისხმობს სენსორის ზედაპირზე რამდენიმე ზონიდან მონაცემების შეგროვებას და მათზე დაყრდნობით ოპტიმალური ექსპოზიციის გაანგარიშებას.
ხუთივე მეთოდი გარკვეულ შემთხვევაში შეუცვლელია, ასე რომ სასარგებლო იქნება იცოდეთ რა სახის გაზომვების ჩატარება შეუძლია თქვენს კამერას.
შუქმგრძნობელობა.
ეს თვისება ფოტოფირებს ჰქონდათ და მათგან "გადმოედოთ" სენსორებს. იგი გულისხმობს სინათლეზე რეაგირების სისწრაფეს. ანუ თუკი სენსორს აქვს "a" სიდიდის შუქმგრძნობელობა და სურათის გადასაღებად ერთწამიანი ექსპონირებაც კმარა, "2a" სიდიდის შუქმგრძნობელობის შემთხვევაში მას მხოლოდ ნახევარი წამი დასჭირდება სურათის გადაღებისთვის. ამას განსაკუთრებით დიდი მნიშვნელობა აქვს ცუდი განათების პირობებში. სამწუხაროდ, აქაც თავისი დადებითი და უარყოფითი მხარეები იჩენს თავს - მაღალი შუქმგრძნობელობისას სენსორი სწრაფად იღებს სურათს, მაგრამ ელექტრული ხმაურისგან წარმოქმნილი არტეფაქტებიც მეტი აქვს და ისინი ფოტოს ამახინჯებენ. მეორეს მხრივ, დაბალი შუქმგრძნობელობისას სენსორს შეუძლია ძალიან სუფთა სურათის გადაღება, მაგრამ საამისოდ მეტი დრო სჭირდება.
შუქმგრძნობელობა ISO შკალით იზომება. ყველაზე დაბალია ISO 6, ხოლო ყველაზე მაღალი - ISO 104200. რათქმაუნდა ამხელა შუქმგრძნობელობის სენსორს არავინ ჩაგიდებთ ფოტოკამერაში. პროფესიონალური კამერებისთვის "სტანდარტულად" ითვლება ISO 200 - ISO 3200 დიაპაზონი, თუმცა არის "გაფართოებული" ვარიანტიც, სადაც ჩამატებულია ISO 100, ISO 6400 და ზოგჯერ ISO 12800-იც. არტეფაქტების შესადარებლად ქვემოთ მოყვანილია ორი სურათი. მარცხენა ISO 100-ითაა გადაღებული, მარჯვენა ISO 3200-ით. სხვაობა თვალნათელია:
მართალია დიდი ISO რიცხვები იქით მტერს უბრმავებს თვალს და აქეთ კიდევ - მოყვარეს, მაგრამ სინამდვილეში ISO 800-ის ზემოთ არტეფაქტები იმდენად აზიანებს გამოსახულების საერთო სახეს, რომ პროფესიონალი ფოტოგრაფები მათ გამოყენებას ერიდებიან.
ასეა თუ ისე, შუქმგრძნობელობის დიდი დიაპაზონი იმის მანიშნებელია, რომ ფოტოკამერა სხვადასხვა განათებისას თანაბრად კარგად წარმოაჩენს თავის შესაძლებლობებს. თუკი, რათქმაუნდა არტეფაქტების წესიერი ჩამხშობი ექნება. კიდევ ერთი რამ რაც ამ დროს უნდა გახსოვდეთ ისაა, რომ რაც უფრო მცირე ზომის სენსორი აქვს კამერას, მით უარეს შედეგს მოგცემთ მაღალ ISO-ზე (ამას თავისი ობიექტური მიზეზები აქვს).
თეთრი ფერის ბალანსი.
განათება არამხოლოდ ინტენსივობით, არამედ "სითბოთიც" განსხვავდება. მაგალითად მზეს, ღრუბლიან ცას, ჩვეულებრივ ნათურას, "ცივი განათების" (სხვათა შორის ზუსტად ცივი სინათლის გამო ქვიათ ასე და არა იმის გამო, რომ ნათურაა ცივი) ნათურას და ა.შ. სხვადასხვა "სითბოს" მქონე ტონები აქვს. ზოგჯერ ეს კარგია - სასურველი ფოტოეფექტის მისაღებად, მაგრამ იმის გამო, რომ ფოტოკამერა თეთრი ფერის მიხედვით ახდენს ყველა დანარჩენი ფერის კორექტირებას, "თბილი", ან ნებისმიერი "არასტანდარტული" განათებისას ფერთა ბალანსი და ტონალობა ირღვევა. ამის გამოსასწორებლად ფოტოკამერას "თეთრი ფერის ბალანსი" აქვს. ანუ, მეხსიერებაში უდევს რამდენიმე წინასწარგანსაზღვრული პარამეტრი, რომელთა წყალობითაც შეუძლია გაიანგარიშოს და გაასწოროს ფერთა ტონალობა. მაგალითად სურათზე მოცემულია თეთრი ფერის ბალანსის ექვსი წინასწარი მოდელი:
ავტომატური, დღის სინათლის, ჩრდილიანი, ღრუბლიანი, ფლუორესცენტული ნათებისა და ჩვეულებრივი (ვოლფრამის) ნათურის. ანუ ექვსი მოდელი ექვსი სხვადასხვა სასცენო სიტუაციისთვის. ცხადია ყველა სიტუაციას ვერავინ განსაზღვრავს და ვერავინ ჩადებს ფოტოკამერის მეხსირებაში, ამიტომ კამერებს აქვთ ბალანსის ხელით გასწორების საშუალება - შეგიძლიათ ნებისმიერ სიტუაციაში კამერას "დაანახოთ" თეთრი საგანი, ფურცელი, ან რაიმე სხვა და იგი მის მიხედვით გაასწორებს მთელი სცენის ტონალობებს. თეთრი ფერის კარგი ბალანსირება განსაზღვრავს სხვადასხვა განათების დროს კამერის წარმადობის ხარისხს.
ფოტოფაილები.
1. JPG. ჩვენთვის საკმაოდ ცნობილი ფოტოფორმატი, რომელიც ფართოდ გამოიყენება მთელ მსოფლიოში. მისი პოპულარობის მიზეზი მარტივია - ფაილის შედარებით მცირე ზომა და კომპრესიისას ხარისხის ნაკლები დანაკარგი. სამწუხაროდ პროფესიონალურ ფოტოგრაფიაში JPEG ხარისხი ხშირად არასაკმარისია, თანაც მისი რედაქტირება ცოტა არ იყოს რთულია. ამიტომ ფოტოკამერებს აქვთ "მეორე" ფოტოფორმატი - RAW. ამ ფორმატში გაერთიანებულია 34-ნაირი გაფართოების მქონე ფაილი (ყოველ მწარმოებელს თავისი გაფართოება აქვს ამ ფაილისთვის), რომლებიც ფაქტობრივად ერთ ტიპს წარმოადგენს. RAW-ს ხშირად "ციფრული ფოტოს ნეგატივს" ეძახიან და ეს ასეცაა, რადგან მათი რედაქტირება ბევრად მარტივია, არ კარგავს ხარისხს, არ "კომპრესდება", ნებისმიერ დროს შეგიძლიათ გაასწოროთ თეთრი ფერის ბალანსი, სიმკვეთრე, კონტრასტულობა და ა.შ. საუბედუროდ RAW ფაილები JPEG ანალოგებზე 2-6-ჯერ დიდია, საჭიროებს ფოტორედაქტორით დამატებით დამუშავებას და ბოლოს მაინც JPEG-ად უნდა აქციოთ, ამიტომ კომფორტული მოსახმარი არ არის. რათქმაუნდა ის ძალიან კარგია, როდესაც უმაღლესი ხარისხის ფოტოს ვიღებთ, მაგრამ სხვა ყველა შემთხვევაში ძალიან ნელი და "მოუხერხებელია" საიმისოდ, რომ მთლიანად ამოაგდოს ხმარებიდან JPEG. თუკი ვინმეს გაინტერესებთ, გადაწერეთ ეს ორი სურათი:
http://www.dpreview.com/reviews/CanonEOS7D/samples/comparedto/studio/canon7d_nrstand_ISO%20100.JPG
ზედა JPG-ითაა გადაღებული, ქვედა - RAW-ით (და შემდეგაა JPG-დ გარდაქმნილი). თვალნათლივ დაინახავთ RAW-ის მაღალ ხარისხს...
ვიდეოფაილები.
საშუალო და მაღალი დონის ფოტოკამერები "ბონუსად" ვიდეოგადაღების საშუალებითაც არიან დაჯილდოებული. თუ თქვენთვის ვიდეო უმნიშვნელოა, გამოტოვეთ ეს საკითხი, ხოლო მათ, ვისთვისაც ვიდეო მნიშვნელოვანია, ვურჩევ გაითვალისწინონ, რომ მართალია ფოტოკამერებს შეუძლიათ ვიდეოს გადაღება, მაგრამ ეს ვიდეოები ხშირად უბრალოდ Motion JPEG-ითაა შექმნილი, ანუ უზარმაზარი ზომისაა (პირდაპირი მნიშვნელობით!) - ვიდეოს ერთი წამი 5-6MB-ია და 4GB-იან ჩიპს სულ რაღაც 13 წუთში გაავსებთ. როგორც წესი, 1280x720 @ 24fps საშუალო დონის სარკიან ფოტოკამერებს აქვთ. უფრო მაღალი დონის კამერებს 1280x720 @ 60fps, ან სულაც 1920x1080 @ 30fps აქვთ... რათქმაუნდა ფოკუსის გასწორება სულ ხელით მოგიწევთ და ვერც ისეთი ხარისხის ვიდეოს გადაიღებთ, როგორსაც პროფესიონალური ვიდეოკამერა გაჩუქებთ, მაგრამ ზედმეტი ფუნქცია ვის აწყენს არა?
4. ობიექტივი
ობიექტივზე სენსორზე არანაკლებადაა (მეტად თუ არა) დამოკიდებული ფოტოს ხარისხი. კარგი ობიექტივი შეიძლება თავად კამერაზე ორჯერ-სამჯერ ძვირიც კი დაგიჯდეთ. საქმეში ჩაუხედავ ადამიანს შეიძლება გაუკვირდეს, თუ რატომ ღირს ერთი ობიექტივი 150$, ხოლო მეორე - 1500 მაშინ, როცა მათ ერთი შეხედვით მსგავსი მონაცემები აქვთ. ამიტომ, მოდით, განვიხილოთ ფოტოკამერის ობიექტივების ტიპები და მათ შემადგენელი ნაწილები. დავიწყოთ იმით, თუ რისგან შედგება ობიექტივი.
აგებულება.
ნებისმიერი ობიექტივი წარმოადგენს ლითონის (უარეს შემთხვევაში - პლასტმასის) მილაკების, ლინზებისა და დიაფრგმისაგან. ჭრილში გამოიყურება ასე:
რათქმაუნდა ზომა, საერთო კომპოზიცია და ლინზების რაოდენობა ყველას ინდივიდუალური აქვს, მაგრამ აგებულება ყველასი მსგავსია. მილებზე და ლინზებზე არ გავჩერდები, მივხედოთ დიაფრაგმას, ფოკუსურ მანძილს და ხედვის კუთხეს. შემდეგ კი განვიხილოთ ობიექტივების ტიპები.
დიაფრაგმა.
დიაფრაგმა არის მექანიკური მოწყობილობა, რომელსაც შეუძლია გაიხსნას გარკვეულ დონეზე, რათა შეუშვას ობიექტიბობვში სინათლის გარკვეული რაოდენობა, ან დაიხუროს არ საერთოდაც არ შეუშვას. იგი შედგება წრის შემკვრელი სეგმენტებისგან ("ფრთები") და მათი მამოძრავებელი მექანიზმისგან. რაც მეტი ფრთა აქვს დიაფრაგმას, მით უფრო სუფთად ატარებს სინთლეს ობიექტივში და უკეთესი გამოდის სურათი. თუმცა ფრთების რაოდენობის გარდა მნიშვნელოვანია დიაფრაგმის ფარდობითი ზომა.
ფარდობითი ზომა ეწოდება ობიექტივის წინა ლინზის დიამეტრისა და მისი უკნა ფოკუსური მანძილის შეფარდებას (D:f). სტნდარტულია შემდეგი რიცხვები: 1:0,7; 1:1; 1:1,4; 1:2; 1:2,8; 1:4; 1:5,6; 1:8; 1:11; 1:16; 1:22; 1:32; 1:45; 1:64. სიმარტივისათვის და სისწრაფისთვის ყოველდღიურობაში იყენებენ შემოკლებულ აღნიშვნას. მაგალითად, D:f = 1:1,4-ის მაგიერ წერენ "f/1,4" რაც იმას ნიშნავს, რომ ფარდობიღი ღიობის ზომა 1:1,4-ს უდრის. ცხადია დიაფრაგმას აქვს მაქსიმალური და მინიმალური პოზიციები, ამიტომ ობიექტივზე აწერენ, მაგალითად "f/2-f/5.6". არ უნდა დაგვავიწყდეს, რომ რაც ნაკლებია ფარდობითი ზომა, მით მეტი სინათლის გატარება შეუძლია დიაფრაგმას, რადგან უფრო დიდზე იხსნება. აი ასე:
და ისიც უნდა გახსოვდეთ, რომ რაც მეტ შუქს გაატარებს დიაფრაგმა, მით უკეთ წარმოაჩენს თავს ობიექტივი ცუდი განათებისას! ასე რომ ობიექტივების ფასი შეიძლება დიაფრაგმამაცი კი განსაზღვროს. მაგალითად თუ ერთ ობიექტივს აქვს f/5.6-f/8 და ღირს "სულ რაღაც" 300$, მაშინ მეორეს, რომელსაც f/1.4-f/2 აქვს, შეიძლება 800 დოლარიც კი ედოს, რადგნ მეტ სინათლეს ატარებს!
თუმცა, სინამდვილეში ყველაფერი არც ისე მარტივია. დიდ შუქგამტარობას ჭკუით გამოყენება უნდა იმიტომ, რომ დიდი შუქგამტარობა ზოგჯერ სურათის ცენტრისკენ მეტ სინათლეს ისვრის, გვერდებისკენ კი - ნაკლებს, ასე რომ სურათი "ჩარჩოში" ჩამჯდარი გამოვა. კიდევ უფრო მეტ შუქგამტარობას შეუძლია ფერები ერთმანეთში გადღაბნოს და ა.შ... ობიექტივების ეფექტ-დეფექტებზე მოგვიანებით ვისაუბრებ.
ფოკუსური მანძილი და ხედვის კუთხე.
მეცნიერულ ენაზე (რომელიც ასე არ გვიყვარს) ფოკუსური მანძილი ეწოდება მთავარი ფოკუსიდან (ფაქტობრივად, წინა შემკრები ლინზიდან) ობიექტივის უკნა სიბრტყემდე მანძილს. ცხადია იზომება მილიმეტრებში. სამწუხაროდ ბევრს გონია, რომ რახან ფოკუსური მანძილი აქვთ მაგალითად, 18მმ, შეძლებენ ფოტომაკერიდან 18მმ-ის დაშორებით მყოოფ ობიექტზე ფოკუსის გასწორებას და "მაკრო" სურათის გადარებას. ეს ილიასე არ არის. ფოკუსური მანძილი არის სუფთა ტექნიკური ტერმინი და მასში ვერ იპოვით მინიმალური ფოკუსირების მანძილს (რაც აღნიშნავს იმას, თუ კამერიდან რამდენად ახლოს შეგიძლიათ რამე გადაიღოთ). მას გავლენა აქვს ხედვის კუთხეზე, ანუ არეალზე, რაც შეიძლება ობიექტივმა "დაინახოს". რაც ნაკლებია ფოკუსური მანძილი, მით მეტს "ხედავს" ობიექტივი, მაგრამ მით ნაკლებია გადიდების კოეფიციენტი. დიახ, გადიდების. რადგან უფრო გრძელი ფოკუსური მანძილი იმასაც ნიშნავს, რომ გადასაღები სცენა თქვენკენ "მოახლოვდება". შედარებისთვის, ქვემოთ მოყვანილ სურათებზე ხედავთ 28, 50, 70 და 210მმ-იანი ფოკუსური მანძილით გადაღებულ სურათებს. მემგონი "ზუმი" იგრძნობა:
მართალია მოკლე ფოკუსური მანძილი მეტის დანახვის და გადაღების საშუალებას იძლევა, მაგრამ არ უნდა დაგვავიწყდეს, რომ პერსპექტივას ამახინჯებს:
სცენა სამი სხვადასხვა ფოკუსური მანძილითაა გადაღებული და ვარდისფერი საგნის დამახინჯება ნათლად ჩანს. მოკლედ, აქაც ამა თუ იმ პარამეტრის გამოყენებას ცოდნა უნდა.
ჰო მართლა, გრძელი ფოკუსური მანძილის მქონე ობიექტივებს "გრძელფოკუსიანი" ჰქვიათ, ხოლო მოკლესას - "ფართოკუთხიანი".
უძრავფოკუსიანი ობიექტივი.
ინგლისურად - Prime Lens. აქვს ფიქსირებული ფოკუსური მანძილი (ანუ "ზუმი" არ აქვს), რის ხარჯზედაც არის უფრო კომპაქტური, მსუბუქი და სწრაფი. ამასთანავე აქვს გაცილებით უკეთესი ოპტიკური ხარისხი. ფიქსირებული ფოკუსური მანძილის ხარჯზე იღებს უფრო მკვეთრ ფოტოებს. ზოგიერთი, მეტად "სპეციფიური" ობიექტივი, მაგ. "ექსტრემალური" ტელე-ფოტო, მაღალი ხარისხის მაკრო, ან წანაცვლების მქონე ობიექტივები ხშირად გამოდის ფიქსირებული ფოკუსით, რადგან სხვა შემთხვევაში ისედაც რთული და ძვირი მოწყობილობები კიდევ უფრო გართულდებოდა და გაძვირდებოდა.
ძალზე პოპულარული იყო უსარკო ფირიან ფოტოკამერებში, რადგან მათში ფოკუსის ცვლისას ვერ განსაზღვრავდი, თუ რას უღებდი სურათს (სარკის არქონის გამო).
მოძრავფოკუსიანი ობიექტივი.
ინგლისურად - Zoom Lens. აქვს მოძრავი მილი ზედ დამაგრებული ლინზით (ან ლინზებით), რის წყალობითაც ობიექტივის ფოკუსური მანძილი ცვლადი ხდება და ობიექტივს გამოსახულების მოახლოების საშუალება ეძლევა. დიახ, მათ აქვთ "ზუმი", მაგრამ იგი არსად წერია ისე, როგორც სამოყვარულო კამერებში (მაგ. 3x optical zoom). ამის ნაცვლად ობიექტივის მონაცემებში (ან სულაც, ზედვე) წერია მაგალითად "18-55mm zoom lens", ან კიდევ "70-200mm zoom lens". როგორ დავადგინოთ "ზუმი"? უნდა ავიღოთ მაქსიმალური ფოკუსური მანძილი და გავყოთ იგი მინიმალურზე. რასაც მივიღებთ, ის გახლავთ "ზუმის" რაოდენობა. მაგრამ ეს მაინც ფარდობითი ცნებაა იმიტომ, რომ 55:18=3 და 200:70=3 (დამრგვალებით). ანუ ორივე ობიექტივს 3-ჯერადი "ზუმი" აქვს, მაგრამ რეალურად, ამ "ზუმების" საწყის მნიშვნელობებს შორის (18 და 70) მთელი 4-ჯერადი განსხვავებაა. ასე რომ ვისაც "ზუმი" გიყვართ, თუკი პროფესიონალობა გადაწყვიტეთ, ისწავლეთ ფოკუსური მანძილით აზროვნება და არა "ზუმის" სიდიდით.
მოწყობილობები მაკროგადაღებისთვის.
მაკრო ობიექტივი გამოიყენება ობიექტების მსხვილი პლანით გადასაღებად, ან მცირე ზომის ობიექტების ფოტგრაფირებისთვის. ეს შეიძლება მოხდეს მაკრო ობიექტივის დახმარებით:
შეიძლება იყოს როგორც ფიქსირებული, ასევე მოძრავფოკუსიანი. ზედ აწერია მაკროს თანაფარდობა. მაგ. "1:1". გარდა ამისა, მაკროგადაღებისთვის შეიძლება გამოიყენოთ ობიექტივის "დამაგრძელებელი":
იგი განსაზღვრული ფოკუსური სიგრძის მქონე ობიექტივებისთვისაა გათვლილი. მისი დამაგრების შემთხვევაში ობიექტივის ფოკუსური სიგრძე იცვლება და იგი "მაკრო" ობიექტივად იქცევა... მაკროგადაღებისთვის მესამე ვარიანტია მიახლოების ლინზა, ანუ ერთგვარი "სათვალე" ობიექტივისთვის:
იგი ობიექტივს წინ უმაგრდება და მაკროობიექტივიც მზადაა... მართალია დამაგრძელებლიც და დამატებითი ლინზაც იძლევა მაკროგადაღების საშუალებას, თანაც საკმაოდ იაფი ღირს (მაკრო ობიექტივისგან განსხვავებით), მაგრამ ეს ორი მოწყობილობა მაინც არ იძლევა იმდენად უზადო შედეგს, როგორსაც ნამდვილი, 1000 ან თუნდაც 600-დოლარიანი მაკროობიექტივით მიაღწევთ...
5. ობიექტივის მიერ წარმოქმნილი დეფექტები
გამოყოფას იმსახურებს სამი დეფექტი. ესენია ქრომატული აბერაცია, ვინიეტირება და კასრისებრი დეფორმაცია. სამივე დეფექტით მოძრავფოკუსიანი ლინზები "გამოირჩევა". კასრისებრი დეფორმაცია ლინზის გამობურცული ფორმის გამო წარმოიქმნება და მასთან გამკლავება შედარებით ადვილია ფოტოშოპის, ან ნებისმიერი სხვა ფოტორედაქტორის დახმარებით. ზოგიერთ მათგანს ობიექტივის პარამეტრები ან ფოტოკამერის ტიპიც კი შეგიძლიათ მიუთითოთ, რათა წინასწარგანსაზღვრული მონაცემების მიხედვით გამოასწოროს სურათი. კასრისებრი დეფორმაციის მაგალითს ქვემოთ ხედავთ:
სხვათა შორის მსგავსი დეფორმაცია, ოღონდ გაცილებით ძლიერი და წინასწარგამიზნული "თევზის თვალის" ტიპის, ანუ ასფერული ლინზის მქონე ობიექტივებითაც წარმოიქმნება. ასეთი ობიექტივები მაქსიმალურად შესაძლო ხედვის კუთხის მისაღწევად (ზოგჯერ 160 გრადუსზე მეტიც კი) მფრინავი თეფშის ფორმის წინა ლინზას იყენებენ, რომელსაც ასფერული ქვია და ჭრილში ასე გამოიყურება:
რაც შეეხება ვინიეტირებას, შეიძლება ითქვას, რომ ეს ყველაზე "დადებითი" დეფექტია და გულისხმობს სურათის გარშემო ჩამუქებული არეალის, ასე ვთქვათ, "ჩარჩოს" წარმოქმნას.
ფოტოგრაფები ამ დეფექტ-ეფექტს ხშირად იყენებენ სურათში სპეციფიური ატმოსფეროს შესაქმნელად... აი მესამე დეფექტზე კი ვერავინ იტყვის "დადებითიაო". სამწუხაროდ ის არც ადვილად გამოსწორებადია. საუბარია ქრომატულ აბერაციაზე. იგი მაშინ წარმოიქმნება, როდესაც ლინზა არ არის სათანადო ხარისხის (სიმრუდე, შუქგამტარობა, ა.შ.) და სინათლეს შლის შემადგენელ ფერებად. აბერაცია ძირითადად მუქი და ღია ფერების შეხვედრის ადგილზე წარმოიქმნება და ვარდისფერი ან იისფერია ხოლმე. აი, როგორც ამ სურათზე:
6. შტატივი და ფილტრები
კამერისთვის უამრავი აქსესუარი არსებობს. ჩანთა, დამატებითი მაშუქი, განათების ქოლგა, "ზონტიკად" წოდებული, ობიექტივის მზისგან დამცავი, დამატებითი აკუმულატორის პაკეტი, ფოტოკამერის "საწვიმარი ლაბადა" და ა.შ. მაგრამ მთელი ამ ასორტიმენტიდან მოყვარულთათვის მეტ-ნაკელბად აზრიანი მხოლოდ შტატივისა და ფილტრების შეძენაა. ამიტომ ორი სიტყვით შევეხები მათ.
შტატივი.
შტატივი კამერის სტაციონარული სადგამია. ერთ- (monopod) ან სამფეხა (tripod):
ცალფეხა შტატივი მოსახერხებელია იქ, სადაც სამფეხას ვერ დადგამთ. გარდა ამისა უფრო კომპაქტური, მსუბუქი და მობილურია. თუმცა სხვა არანაირი ღირსება არ გააჩნია. რაც შეეხება სამფეხას, იგი მრავალი ზომის, წონის, ხარისხისა და ფასის არსებობს. ყველაზე იაფი და მსუბუქი შტატივები ალუმინისგან მზადდება, მხოლოდ ორად იკეცება (ნაკლებადკომპაქტურია) და კამერის უბრალო სამაგრითაა აღჭურვილი. ცოტა უფრო ძვირი შტატივები ნახშირბადის ბოჭკოსგანაა დამზადებული, სამად იკეცება და თუ გაგიმართლათ, კამერის სამაგრი თარაზოთი და 360 გრადუსით ბრუნვის მექანიზმით იქნება აღჭურვილი. ყველაზე ძვირადღირებული შტატივები მართალია ნახშირბადის ბოჭკოთია დამზადებული, მაგრამ განგებაა დამძიმებული (მეტი მდგრადობისთვის), აღჭურვილია რამდენიმე ტიპის სამაგრით, ორმხრივი თარაზოთი, საკიდი კაუჭით და ა.შ. თუმცა მე თუ მკითხავთ, ნებისმიერ მოყვარულს იაფი შტატივიც ეყოფა, რათქმაუნდა კარგია თუკი თარაზოთიც იქნება აღჭურვილი...
ფილტრები.
ერთი შეხედვით არასაჭირო ფილტრები სინამდვილეში იმდენად კარგი რამაა, რომ კაცი შეიძლება დაფიქრდეს კიდეც, ჯერ შტატივის ყიდვა ჯობია, თუ ფილტრის. ფილტრები მრავალგვარი არსებობს, მაგრამ ძირითადი ტიპი სამია და ისინი ხშირად ერთ კომპლექტშიც იყიდება ხოლმე...
ულტრაიისფერი ფილტრი გამჭვირვალეა და მხოლოდ ულტრაიისფერ სხივებს აკავებს. გამოიყენება ნისლოვანი ეფექტის ნაწილობრივ ჩასახშობად (იხ. სურ.) არ ცვლის ექსპონირების დროს, განათებულობას და სხვა პარამეტრებს.
პოლარიზებული ფილტრი ნაცრისფერია. შეუძლია შეაკავოს გარკვეული ზედაპირიდან წამოსული არეკვლები, შეუძლია ჩაამუქოს ცა და გაზარდოს ფერებით გაჯერება (იხ. სურ.).
ფლუორესცენტული ფილტრი სხვადასხვა ფერის არსებობს, თუმცა ძირითადად გამოიყენება ვარდისფერი ან ნარინჯისფერი, რაც მეტ სითბოს აძლევს სცენას. რათქმაუნდა არსებობს პირიქით - "გამაციებელი" (ლურჯი) და "საზაფხულო" (მწვანე) ფილტრები...
--------------------------------------------------------------------
მე მოვრჩი. იმედია ყველამ ყურადღებით წაიკითხეთ თემა და მიხვდით რა რას ნიშნავს, რა ფუნქცია და რა დეტალი რისთვისაა საჭირო და ოდნავ მაინც გაგიადვილდებათ კამერის შერჩევა. რათქმაუნდა მხედველობაში უნდა მიიღოთ, რომ 500$-იანი ბიუჯეტით ვერც პირდაპირ ხედს და ვერც ვიდეორეჟიმს ვერ მიიღებთ, ღამითაც ვერ გადაიღებთ და ა.შ. მაგრამ ეს ყველაფერი წინასწარ მაინც გეცოდინებათ და ნივთს რომ შეიძენთ აღარ დაგწყდებათ გული, რომ გაუაზრებლად იყიდეთ "რაღაც", რაც თქვენს მოთხოვნებს ვერ აკმაყოფილებს...
წარმატებას გისურვებთ. გმადლობთ ყურადღებისთვის.
დიდი ხანია ამ განყოფილებაში არაფერი დამიდია, ამიტომ ვეცდები გამოვასწორო ეს შეცდომა და გთავაზობთ ორ- და სამარხიანი მეხსიერების მუშაობის პრინციპს... ორარხიანი მეხსიერების არქიტექტურა (Dual-Channel Memory Architecture) არის ტექნოლოგია, რომელიც თეორიულად აორმაგებს მეხსიერებიდან მეხსიერების კონტროლერისკენ ინფორმაციის გამტარობას. ორარხიანი მეხსიერება იყენებს 2x64-ბიტიან მეხსიერების არხს, რაც 128-ბიტიან გადაცემას გვაძლევს. ეს არქიტექტურა ეძლევა დედაპლატას და არა მეხსიერების მოდულს, ასე რომ ერთმადაიმავე მოდულებმა ზოგ დედაპლატაზე შეიძლება იმუშაოს ორარხიან რეჟიმში, ზოგზე კი - არა (თუკი ასეთი დინოზავრები კიდევ არსებობენ ). მოქმედების პრინციპი ორარხიან არქიტექტურას სჭირდება ორარხიანი მეხსიერების მხარდაჭერის მქონე დედაპლატა და ორი, ან მეტი DDR, DDR2 ან DDR3 მეხსიერების მოდული. ეს მოდულები თანმხვედრ სლოტებში იდგმება, რომლებიც, როგორც წესი ერთი ფერისაა, როგორც აი ამ შესანიშნავ EVGA-ს დედაპლატაზე ეს არხები საშუალებას იძლევა, რამდენიმე მოდული დაუკავშირდეს კონტროლერს და გაიზარდოს მათი გამტარობა (და შესაბამისად - წარმადობაც). ორარხიანი მეხსიერების მუშაობისთვის არ არის აუცილებელი სრულიად იდენტური მოდულების გამოყენება. მაგალითად შეიძლება ორარხიან მეხსიერებაში ერთმხრივი და ორმხრივი მეხსიერების მოდულების ჩასმა (Singlesided,Doublesided), მაგრამ ამ შემთხვევაში სისტემის სტაბილურობა მეხსიერების კონტროლერის ხარისხზეა დამოკიდებული, ამიტომ კარგი თავსებადობისთვის და უკეთესი წარმადობისთვის მაინც მიზანშეწონილია ერთნაირი მოდულების ხმარება. თუკი დედაპლატას აქვს ორი წყვილი სხვადასხვა ფერის მქონე მეხსიერების სოკეტი (ფერები აღნიშნავს bank 0 და bank 1-ს), მაშინ ერთნაირი მოდულები უნდა განთავსდეს bank 0-ში, ხოლო განსხვავებულები - bank 1-ში. არ დაგავიწყდეთ, რომ მოდულების სიხშირეები ერთმანეთს უნდა ემთხვეოდეს . თუკი მაინც გამოვიყენებთ განსხვავებული სიხშირეების მქონე მოდულებს, მაში დედაპლატა ავტომატურად დააყენებს ყველა მოდულის სიხშირეს უმდაბლეს მაჩვენებელზე. ყველა იმ პრობლემის გამო, რასაც შეიძლება გადავაწყდეთ სხვადასხვა მოდულების dual channel-ში გამოყენებისას, არსებობს მეხსიერების კომპლექტები,memory kit-ები და სწორედ მათი გამოყენებაა ყველაზე სასურველი. ხოლო როდესაც არ გვაქვს კიტი და გვაქვს 2 ცალი უბრალო მოდული, მაშინ ორარხიანი მეხსიერების კარგად მუშაობისთვის სასურველია: 1. მოდულების ტევადობა ერთმანეთს ემთხვეოდეს (მაგ. 1024MB) 2. სიჩქარე და ლატენტურობაც ერთმანეთს ემთხვეოდეს (მაგ. PC5300, 5-5-5-15). თუკი ისინი არ ემთხვევა, მაშინ dual channel-ში გამოიყენება ყველაზე პატარა სიჩქარე და ყველაზე დიდი ლატენტურობა. 3. მოდულებზე ჩიპების რაოდენობა ერთმანეთს ემთხვეოდეს. დანიშნულება ორარხიანი მეხსიერების ტექნოლოგია შეიქმნა, რათა "ბოთლის ყელის" (bottleneck) პრობლემა მოხსნილიყო. პრობლემა კი შემდეგში მდგომარეობს: როდესაც პროცესორის სიხშირე და წარმადობა იზრდება, ის მოითხოვს, რომ მეხსიერებამ "ფეხს აუჩქარონ". თუკი ეს კომპონენტი არ ასწრაფდება, მაშინ პროცესორს გადასამუშავებელი ინფორმაცია აღარ რჩება და წარმოიქმნება "ბოთლის ყელი" (იხ. სურათი). ამის ალბათობა დიდია ერთარხიანი მეხსიერების შემთხვევაში ნებისმიერ CPU-ზე, რომლის FSB აჭარბებს მეხსიერების სიხშირეს. Dual Channel-ის შემთხვევაში კი ერთი გაზრდილი არხის მაგივრად გამოიყენება მეორე, პარაელური არხი, რომელიც საერთო ჯამში უკვე კონტროლერში ზრდის ინფორმაციის გადაცემის სიჩქარეს და ინფორმაციაში ვაკუუმი აღარ წარმოიქმნება. Dual Channel არქიტექტურა ხელმისაწვდომია როგორც Intel-ის, ასევე AMD-ს პლატფორმაზეც . განსხვავებული სიტუაციაა სამარხიან მეხსიერებაზე (Triple Channel Memory). ის მხოლოდ 1366 სოკეტის პლატფორმაზეა ხელმისაწვდომი (ანუ X58 ჩიპსეტი). სხვა ყველა პლატფორმაზე DDR3 მეხსიერება ორარხიან რეჟიმში მუშაობს. გასათვალისწინებელია ისიც, რომ Triple Channel-ისთვის აუცილებელია სამი სრულიად იდენტური მეხსიერების მოდული, ანუ სპეციალური კიტი. სამარხიანი მეხსიერების მოქმედების პრინციპი ზუსტად ისეთივეა, როგორც ორარხიანის, მაგრამ ამ შემთხვევაში გაორმაგებული გადაცემის სიჩქარის მაგიერ გასამმაგებულ გამტარობას ვიღებთ . მაგალითად Intel-ი გვარწმუნებს, რომ Core i7-ს, რომელსაც აქვს 1066MHz-იანი DDR3 მოდულები, შეუძლია გაატაროს 25.6GB ინფორმაცია 1 წამში. სამარხიანი მეხსიერების კიდევ ერთი დიდი პლიუსი ისაა, რომ ლატენტურობა მცირდება. ეს იმის ხარჯზე ხდება, რომ ინფორმაციის გადამუშავებაზე მოთხოვნა თითოეულ მოდულს რიგ-რიგობით ეგზავნება და არა ერთდროულად. მარტივად რომ ვთქვათ, როდესაც პირველი მოდული "ისვენებს", მეორე საქმეს აკეთებს, მესამეს კი ბრძანება ეგზავნება... აი ასე მარტივად მოქმედებს ორ- და სამარხიანი მეხსიერების რეჟიმები. იმედია ყველამ ყველაფერი გავიგეთ. მე კი ვეცდები კიდევ მოგაწოდოთ ხოლმე სასარგებლო ინფორმაცია, თქვენი დაუინტერესებლობის მიუხედავად ესეც მეორე ნაწილი და ტესტი კაცობრიობას მთელი თავისი არსებობის მანძილზე აწუხებს საჭირბოროტო და იდუმალებით მოცული კითხვები, მაგალითად: "არსებობდა თუ არა ატლანტიდა"? "რამდენი ვარსკვლავია სამყაროში"? "რა მოხდება 2012 წლის 21 დეკემბერს"? (ეს კითხვა ამ ბოლო დროს გამოშტრიკინდა საიდანღაც) "არის თუ არა სამყაროში სხვა ცივილიზაციები და თუ არის, მაშინ რამდენ ქულას აგროვებენ ისინი 3DMark-ში"? "დღევანდელი ტექნოლოგიისა და პროცესორების პირობებში სჯობს თუ არა მეხსიერების სამარხიანი რეჟიმი ორარხიანს წარმადობაში"? დღეს $#^#(|დები ამ საჭირბოროტო კითხვებიდან ერთ-ერთს მაინც გავცე მეტ-ნაკლებად დამაჯერებელი პასუხი. ამისათვის მე გამოვიყენებ საიტ tweaktown.com-ზე არსებულ ინფორმაციას. წერას დავიწყებ Core i7-ის მცირე განხილვით. -------------------------------------------------------------------------------------------- მას შემდეგ, რაც სამყაროში გაჩნდა ცნება "PC", ანუ პერსონალური ცომპიუტერი, გაჩნდა ოპერატიული მეხსიერებაც, რომელიც ცალკე "სალტეში" (ან თუ გნებავთ სლოტში) გახლდათ "ჩაბრძანებული", ხოლო დედაპლატაზე მთავარი კომუნიკატორის როლს ჩიპსეტი ასრულებდა, რომელიც საკმაო ხნის მანძილზე უცვლელი სქემით აკავშირებდა RAM-სა და CPU-ს ერთმანეთთან. 2003 წელს მწვანე დრაკონმა, AMD-მ მოახდინა ნახევარრევოლუცია - AMD K8 პროცესორს თავის ჩიპში ჰქონდა მეხსიერების კონტროლერი. აი პროცესორის არქიტექტურის სქემა, რომელშიც ქვედა მარცხენა კუთხეში სწორედ მეხსიერების კონტროლერს ხედავთ: ცხადია მეცსიერების მოდულები ცალკე სლოტში ზის, პროცესორი კი თავის სოკეტშია ჩაბრძანებული. ამიტომ მეხსიერების გატარება პროცესორის სოკეტს ევალებოდა. 2003 წელს არსებულ AMD-ს Socket 754-ს ერთარხიანი DDR1-400 მეხსიერების მხარდაჭერა ჰქონდა მაქსიმუმ 3.2GB/s გამტარობით. აქედან 3GB/s ხვდებოდა პროცესორთან, ხოლო დანარჩენი 200MB/s გზაში იკარგებოდა იდუმალი მიზეზების გამო, სიტყვასიტყვით რომ ვთქვათ - "and 200MB/s was wasted on overheads". თეორიულად ეს წინ გადადგმული ნაბიჯი გახლდათ, მაგრამ AMD-ს სოკეტის გამტარობა Intel-ის ორარხიანი მეხსიერების გამტარობაზე დაბალი იყო და ამიტომ მალე გამოჩნდა ახალი Socket 939 6.12GB/s გამტარობით. მოგვიანებით კი დღემდე ცოცხალი და აქტუალური AM2 სოკეტიც გამოჩნდა ორარხიანი მეხსიერების მხარდაჭერითა და 7-7.5GB/s გამტარობით. Intel Core i7, კონკრეტულად კი Nehalem არქიტექტურის მქონე პროცესორი, რომელსაც პირდაპირ ეხება დღევანდელი სტატია, კომპანია ინტელის პირველი პროცესორია მეხსიერების ინტეგრირებული კონტროლერით. აი ნეჰალემის არქიტექტურა: ამ არქიტექტურის მქონე პროცესორს სამი 64-ბიტიანი არხი აქვს მეხსიერებისთვის გამოყოფილი. რა ტიპის? რათქმაუნდა ბოლო (ჯერ-ჯერობით ბოლო) DDR3 ტიპის მეხსიერება. ეს მართლაც ბევრია. ვთქვათ, გვაქვს 3 ცალი DDR3-1066 მოდული. თითო მოდულის დაახლოებითი გამტარობა 8533GB/s იქნება, ხოლო სამი ასეთი მოდულისა - 25GB/s. 1600MHz-იანი მოდულების შემთხვევაში გამტარობამ შეიძლება 40GB/s-ს მიაღწიოს. უფრო მაღალსიხშირიანებზე აღარაფერს ვამბობ... ჰოდა ისმის კითხვა: ასე ნაფერებ და სანუკვარ Core i7-ს შეუძლია ამხელა მეხსიერების გამტარობის "ათვისება"? თუ სჯობს მხოლოდ ორარხიანი სქემით დავკმაყოფილდეთ? ორარხიანი სქემის შემთხვევაში 1066MHz-ზე ვიღებთ 17GB/s-ს, ხოლო 1600MHz-ს შემთხვევაში 26GB/s-ს. სატესტო სისტემა: Processor: Intel Core i7 956 (24x133MHz) Motherboard: ASUS P6T Deluxe OC Palm Hard Disk: Intel SSD X25-M80GB Graphics Card: GIGABYTE 9800GX2 Cooling: Stock Intel LGA1366 Cooler Operating System: Microsoft Windows Vista X64 SP1 Drivers: Intel INF 9.0.1.1007, Forceware 178.24 ახლა კი თქვენთვის ასე საინტერესო Dual და Triple Channel მეხსიერებების ბენჩმარკების შედეგები: ბოლოს გეიმერებისთვისაც დავდებ ერთ ბენჩმარკს Crysis-იდან, რათა ნახოთ რა განსხვავებაა FPS-ებში. ალტერნატიული ტესტი: და რაც ბენჩერებისთვის უფრო მნიშვნელოვანი და საინტერესოა ამ მეორე რევიუში იყო - 3DMark: ეს "ალტერნატიული" ტესტი სხვა საიტზე ვიპოვე. მასში Core i7-920 პროცესორი, ASUS Rampage II Extreme დედაპლატა, Radeon HD3850 ვიდეოდაფა და Silicon Power DDR3-1066 ოპ. მეხსიერების მოდულები იქნა გამოყენებული 8-8-8-20 ტაიმინგებით. თუკი დაკვირვებული ბრძანდებით დაინახავდით, რომ ზედა ტესტში მოდულების "ვინაობა" და ტაიმინგები უცნობი იყო... ალბათ ამ ტესტებიდან თითოეული თქვენგანი მისთვის სასურველ შედეგს გამოიტანს, მაგრამ მე მაინც ვეცდები ჩემი აზრი გითხრათ (თავზე მოხვევის გარეშე) - Core i7 თავისი ნეჰალემ არქიტექტურით მართლაც კარგი პროცესორია. ზოგი იფიქრებს "რბილად ნათქვამიაო", მაგრამ i7 არის კარგი პროცესორი. კარგი. არანაირი "მაგარი", "მტ*****ი" და რაღაც მისთანა არ არის, მჯობნის მჯობნი არ დაილევაო ხომ გაგიგიათ?... ჰოდა ამ ჩვენს კიარა თქვენს i7-ს მართალია აქვს სამარხიანი მეხსიერების რეჟიმი, მაგრამ ამ რეჟიმში 1066-იანი მოდულები თავზე გადაუვა. ჩემი აზრით. სხვა ნებისმიერ შემთხვევაში პროცესორის გამტარობას სავსებით ეყოფა ორარხიანი მეხსიერება. რათქმაუნდა თუკი იმდენი ფული გაქვთ, რომ ჯიბიდანაც გიცვივათ და რექტალური ხვრელის გამოსაწმენდადაც გყოფნით, იყიდეთ ეს 1366-ზე დამჯდარი სისტემა თავისი სამარხიანი მეხსიერების სქემით, არავინ გიშლით .