მთვარის ჩინური ლენდერი ზრდის ბამბის ნერგებს მთვარეზე

[Magdalena]

Xinhua-ს მოხსენების თანახმად, მთვარეზე მცირე ხნის წინ დაშვებული ლენდერის მიერ ბიოლოგიური ექსპერიმენტის შედეგად ზრდა დაიწყო ბამბის ნერგებმა. ეს პირველი შემთხვევაა, როდესაც ადამიანებმა მთვარეზე მცენარე გაახარეს. ადამიანები დედამიწის ორბიტაზე ამ დრომდეც ახდენდნენ ყვავილებისა და სხვა ტიპის მცენარეების გაშენებას - ამგვარი ექსპერიმენტი კი არასდროს არც ერთ პლანეტაზე არ განხორციელებულა, რა თქმა უნდა დედამიწის გარდა. 

ეს სიახლე ცნობილი გახდა ჩინური მისიის Chang’e-4-ის განხორციელებიდან ორი კვირის შემდეგ. როვერი წარმატებით დაეშვა მთვარის ზედაპირზე, იგი მთვარემავალი ლენდერისა და როვერისგან შედგება და ახორციელებს მრავალი სახის ექსპერიმენტს მთვარის შესასწავლად. ლენდერზე განთავსებულია 3-კილოგრამიანი სათავსო, რომელშიც ექვსი სხვადასხვა სახის ბიოლოგიური სახეობაა, რომლებიც მთვარის ზედაპირზე უნდა გაზარდონ. მცენარეებიდან მთვარეზე წაიღეს ბამბა, რაპსი და არაბიდოპსისი. სათავსოში აგრეთვე არის მწერების კვერცხები და საფუარი, რითიც პატარა ეკოსისტემა იქმნება. 

„ჩანიეს“ დაშვებიდან მცირე პერიოდშივე დაიწყო ბიოლოგიური ექსპერიმენტი, წაღებული მცენარეების თესლები მოირწყო. ამჯერად უკვე გამოქვეყნდა ფოტოები, სადაც ჩანს გაღივებული ბამბის ნერგები. ჩინეთმა აგრეთვე გამოაქვეყნა საკონტროლო ვერსიის ფოტოებიც: მთვარის პარალელურად დედამიწაზეც დათესეს ანალოგიური მცენარე, რომელიც ბევრად უკეთ იზრდება. Xinhua-ს განცხადების თანახმად, სათავსოში არსებული სხვა არც ერთი მცენარე არ ხარობს მთვარეზე, ბამბის გარდა. „ეს ფაქტი იმითაა განპირობებული, რომ დედამიწაზეც ყველა მცენარე ყველა ადგილას ვერ ხარობს“ - აცხადებს ენდრიუ ჯონსი - დამოუკიდებელი ჟურნალისტი, რომელიც ჩინეთის კოსმოსურ მისიას თვალყურს ადევნებს. 

 

ამ დრომდე ასტრონავტებს უკვე ჰქონდათ სხვადასხვა კოსმოსურ სადგურზე გაზრდილი მცენარეები, მაგალითაც ცინიას ყვავილი, სალათის ფოთლები და მზესუმზირა. თუმცა ეს პირველი შემთხვევაა, როცა მცენარემ მთვარის გარემოში გაიხარა. მთვარეს დედამიწის 1/6 გრავიტაცია გააჩნია, ასევე ტემპერატურის ექსტრემალური ცვალებადობა და რადიაციის ბევრად მაღალი დონე.  

https://www.theverge.com/2019/1/15/18183483/china-change-4-mission-moon-lander-far-side-cotton-biology-plant-experiment