მისია ჰავაიზე არსებული „მარსისკენ“

[Magdalena]

სანამ მარსზე ადამიანები წავლენ, საჭიროა იმ პირების შერჩევა, რომლებიც შეძლებენ იცხოვრონ და იმუშაონ ექსტრემალურ პირობებში. როგორ უნდა მოხდეს მათი შერჩევა და გამოკვლევა, შესაძლებელია თუ არა ეს? არსებობს ამის გამორკვევის ერთ-ერთი საშუალება - შევქმნათ მარსის მსგავსი პირობები აქ, დედამიწაზე. 

სწორედ ამ იდეას ემსახურება HI-SEAS. ეს არის ხელოვნურად შექმნილი პლანეტათშორისი საცხოვრებელი გარემო, რომელიც განთავსებულია ჰავაიზე მოქმედ ვულკანთან. 2013-დან 2018 წლამდე ჰავაის უნივერსიტეტში ხორციელდებოდა მარსული მისიის სიმულაციები ზემოთხსენებულ საარსებო გარემოში. მრავალი თვის განმავლობაში ადამიანები ცხოვრობდნენ HI-SEAS-ში, სადაც შექმნილი იყო იმგვარი პირობები, რომელიც მათ რეალურ მარსზე ყოფნისას დახვდებოდათ. ადამიანებს უწევდათ წყლის მომარაგება და ეკონომიურად გამოყენება, დაკონსერვებული საკვებით სარგებლობა და სიმულირებული შეფერხებული რადიოკავშირით სარგებლობა „დედამიწასა და მარსს“ შორის. მაცხოვრებლებს არ შეეძლოთ დაეტოვებინათ საცხოვრებელი გარემოს ტერიტორია და გასულიყვნენ მის ფარგლებს გარეთ სკაფანდრების გარეშე. 

 

ჰავაის უნივერსიტეტმა ხუთი წარმატებული სიმულაცია განახორციელა HI-SEAS-ში. თუმცა მეექვსე მისია შეწყდა 2018 წლის დასაწყისში მას შემდეგ, როდესაც ერთ-ერთმა მაცხოვრებელმა დაზიანება მიიღო სარეზერვო გენერატორის ჩართვის მცდელობისას.  

დღესდღეობით HI-SEAS-პროექტი გარდამავალ ფაზაში იმყოფება. სიმულაციისთვის განკუთვნილი სივრცის მფლობელმა გადაწყვიტა შეეცვალა გარემოსა და შენობების სტრუქტურა და გარდაექმნა იგი მთვარის პირობების სიმულაციებისთვის. ეს ცვლილება განაპირობა იმ ფაქტმა, რომ NASA მცირე ხნის წინ კვლავ კონცენტრირდა მთვარის ზედაპირზე ხალხის გაგზავნის მისიებზე. შესაძლებელია, რომ HI-SEAS-მა მომავალში, თუნდაც 2020 წლისთვის კვლავ განაგრძოს მარსის პირობების სიმულირება. 

ნებისმიერ შემთხვევაში, პლანეტათშორისი მისიების იმიტაციას დიდი და შესაძლოა გადამწყვეტი მნიშვნელობაც კი ჰქონდეს მანამ, სანამ მისიები რეალურად განხორციელდება. ისეთი ადგილები, როგორიცაა HI-SEAS, კარგი იდეაა მისიებში გასაგზავნი ადამიანების შესარჩევად. 

 

https://www.theverge.com/2019/1/2/18165129/mars-habitat-hawaii-hi-seas-space-exploration-training-video