SpaceX - სიახლეები

[Magdalena]

გიგანტური რაკეტა Starship მარსზე გაიგზავნება მომავალი წლის ბოლომდე, განაცხადა SpaceX-ის ხელმძღვანელმა ილონ მასკმა სოციალურ ქსელ X-ში. ეს იქნება უპილოტო ფრენა და პილოტირებული მისიები შეიძლება დაიწყოს სამ წელიწადში, თუ ყველაფერი გეგმის მიხედვით წარიმართება. 

 

ფოტოს წყარო: x.com/SpaceX 

ცოცხალი ეკიპაჟის ნაცვლად მარსზე 2026 წლის ბოლოს გაფრინდება ანთროპომორფული რობოტი Tesla Optimus. მარსზე ადამიანების გაგზავნა შეიძლება მოხდეს 2029 წელს, თუ გაუთვალისწინებელი დაბრკოლებები არ წარმოიქმნება, ამიტომ 2031 წელი უფრო სავარაუდოა, აღიარა ბიზნესმენმა. მასკი პროექტზე დიდ იმედებს ამყარებს, თუმცა ბოლო ორი საცდელი გაშვება წარმატებული არ ყოფილა: ხომალდი აფეთქდა. Starship-ზე პასუხისმგებელმა კომპანია SpaceX-მა პირობა დადო, რომ ჩაატარებს გამოძიებას და გაარკვევს წარუმატებლობის მიზეზებს, წინააღმდეგ შემთხვევაში აშშ-ის ფედერალური საავიაციო ადმინისტრაცია (FAA) არ გასცემს ნებართვას რაკეტების შემდგომი გაშვებისთვის. 

NASA ასევე იმედს ამყარებს Starship-ზე: კოსმოსური ხომალდის ერთ-ერთი ვერსია შეძლებს ფუნქციონირებას მთვარის მოდულის სახით პროგრამა Artemis-ის ფარგლებში. მასკი უფრო მასშტაბურად ფიქრობს - ის აპირებს დაიპყროს როგორც მთვარე, ასევე მარსი, რათა კაცობრიობა "მრავალპლანეტურ" რასად აქციოს. 2016 წელს მან თქვა, რომ კოსმოსური ხომალდი Dragon მარსზე 2018 წელს გაემგზავრებოდა. 2020 წელს ბიზნესმენმა დაგეგმილი ვადა 2026 წლამდე გადადო; 2024 წელს მან დაადასტურა ეს თარიღი და დააკონკრეტა, რომ Starship მარსზე გაფრინდება. 

SpaceX-ის ბოლო მისია Crew-10 საერთაშორისო კოსმოსური სადგურისკენ გაიგზავნა ეკიპაჟის ოთხი წევრით: მათგან ორი იყო ამერიკელი ასტრონავტი, ერთი იაპონელი ასტრონავტი და ერთიც - რუსი კოსმონავტი. არაოფიციალურად, მისიას სამაშველო მისია ჰქვია - ხომალდი დააბრუნებს ორ ამერიკელ ასტრონავტს, რომლებიც გასული ზაფხულიდან სადგურზე იყვნენ ჩარჩენილები Boeing Starliner-ის მისიის წარუმატებლობის გამო. 

https://tinyurl.com/2teudp4s 

[Magdalena]

ილონ მასკს თავისი ვარსკვლავური ქალაქი აქვს - Starbase ოფიციალურად ხდება ქალაქი 

სამხრეთ ტეხასში ახალი ქალაქი გამოჩნდება: Starbase. ბოკა ჩიკას რაიონის მაცხოვრებლებმა ხმა მისცეს ახალი მუნიციპალიტეტის შექმნას, რომელშიც SpaceX-ის Starbase განთავსდება. ქალაქის შექმნის ინიციატორი თავად ილონ მასკის კომპანია იყო. 

 

ფოტოს წყარო: SpaceX 

საოლქო საარჩევნო კომისიის მონაცემებით, ბოკა-ჩიკას ახალ ქალაქთან შეერთებას 212-მა ადამიანმა მისცა ხმა, 6 კი წინააღმდეგი იყო. ასევე დამტკიცდა მუნიციპალური თანამდებობის პირების პირველი კანდიდატებიც - სამივე მათგანი SpaceX-ის მოქმედი ან ყოფილი თანამშრომელია და ისინი კონკურენტების გარეშე აირჩიეს. SpaceX-ის ვიცე-პრეზიდენტი ბობი პედენი Starbase-ის პირველი მერი იქნება. 

283 რეგისტრირებული ამომრჩევლიდან უმეტესობა SpaceX-ის თანამშრომელია. ბევრმა ისარგებლა შესაძლებლობით და ვადაზე ადრე მისცა ხმა. ახალი მუნიციპალიტეტი, რომელიც 3.9 კმ² ფართობს მოიცავს, დაგეგმვის, გადასახადებისა და ინფრასტრუქტურის მართვის უფლებამოსილებებს ფლობს. 

ინიციატივამ ადგილობრივ მოსახლეობაში არაერთგვაროვანი რეაქცია გამოიწვია. კრიტიკოსები კომპანიას გარემოსდაცვითი ზიანის მიყენებასა და ბუნებრივ ტერიტორიებზე წვდომის შეზღუდვაში ადანაშაულებენ. რეგიონი დიდი ხნის განმავლობაში იყო მეჩხრად დასახლებული, სანამ SpaceX-მა 2012 წელს თავისი ობიექტების განსათავსებლად მიწის ყიდვა არ დაიწყო. დღეს აქ დაახლოებით 500 ადამიანი ცხოვრობს, მათ შორის კომპანიის თანამშრომლები, ამ ტერიტორიაზე აშენდა საცხოვრებელი შენობები, SpaceX-ის შტაბ-ბინა, ილონ მასკის რეზიდენცია, მილიარდერის ბიუსტი და Memes Street-ის სახელით ცნობილი ქუჩა. 

Starbase იქნება C ტიპის მუნიციპალიტეტი, რომელიც 5000 ადამიანამდე მოსახლეობისთვის იქნება განკუთვნილი. ამის მიუხედავად, ქალაქის ხელისუფლებას შეეძლება ადგილობრივი გადასახადების დაწესება, გზების გადაკეტვა და ბოკა-ჩიკას სანაპიროსა და ბოკა-ჩიკას ეროვნულ პარკში შესვლის შეზღუდვა რაკეტების გაშვების ან სხვა ღონისძიებების დროს. ადრე ამ ფუნქციებს კამერონის ოლქის ხელისუფლება ასრულებდა. 

კენჭისყრის შედეგებმა შესაძლოა ინტერესთა კონფლიქტი გამოიწვიოს ოლქის ოფიციალურ პირებსა და ახალ ქალაქს შორის. კამერონის ოლქის მოსამართლე ედი ტრევინო ეწინააღმდეგება კანონპროექტს, რომელიც Starbase-ის ხელისუფალ პირებს პლაჟებზე წვდომის კონტროლის საშუალებას მისცემს. ამასობაში, SpaceX გეგმავს ფრენების სიხშირის გაზრდას წელიწადში 5-დან 25-მდე, რაც შეიძლება სანაპირო ზოლზე წვდომის უფრო ხშირ შეზღუდვას ნიშნავდეს. 

https://tinyurl.com/2ssxe9m9 

[Magdalena]

NASA: SpaceX მთვარის მოდულ Starship HLS-ის გაშვებას სავარაუდოდ რამდენიმე წლით გადადებს 

SpaceX Starship HLS-ის (Human Landing System) გაშვება, რომელიც 2027 წელს Artemis 3 მისიისთვისაა შექმნილი, შესაძლოა განუსაზღვრელი ვადით გადაიდოს, იტყობინება Engadget რესურს SpaceNews-ზე დაყრდნობით. მთავარი მიზეზი ორბიტაზე კრიოგენული საწვავით შევსების სირთულეა. 

 

ფოტოს წყარო: SpaceX 

Starship HLS არის კოსმოსურ ხომალდ Starship-ის ვარიანტი, რომელიც შექმნილია მთვარეზე და მის გარშემო ოპერაციებისთვის და განკუთვნილია ასტრონავტების მთვარის ორბიტიდან მთვარის ზედაპირზე გადასაყვანად. თუმცა, პროექტს ტექნიკური სირთულეები შეექმნა. NASA-ს ანალიტიკოსმა პოლ ჰილმა განაცხადა, რომ „HLS-ის გრაფიკი საფრთხეშია და შესაძლოა რამდენიმე წლით გადაიდოს 2027 წელს მთვარეზე Artemis 3-ის დაშვების შემდეგ“. 

კრიოგენული საწვავის გადატანა მთავარ გამოწვევად არის მოხსენიებული და SpaceX-ის გუნდს ჯერ კიდევ სჭირდება გზა, რომ Starship-ი მთვარისკენ გაშვებამდე დაბალ ორბიტაზე საწვავით შეავსოს. ეს იქნება კოსმოსური ხომალდის პირველი ვერსია, რომელსაც ასეთი გადატანის შესაძლებლობა ექნება, თუმცა სამუშაოები ძრავის მიმდინარე განახლებების გამო შენელებულია. 

ამავდროულად, გრაფიკის გადადებამ შესაძლოა უპირატესობა მისცეს ჩინეთს, რომელიც 2030 წელს მთვარეზე დასაფრენ მოდულ Lanyue-ს ავითარებს. ამასობაში, SpaceX გრაფიკს უკვე ჩამორჩა: კომპანია 2023 და 2025 წლებში ორბიტალურ საწვავის შევსებას გეგმავდა, თუმცა ეს არ მოხდა და ილონ მასკის განცხადებები გადაწყვეტის მოახლოების შესახებ ასევე არ დადასტურებულა. ამიტომ, ჩინური დასაფრენი აპარატის შესახებ შეშფოთება საფუძვლიანია. 

„Artemis 3“-თან დაკავშირებული პრობლემების მიუხედავად „Artemis 2“-ის მისია, რომელიც ოთხი ასტრონავტისგან შემდგარი SLS რაკეტით მთვარისკენ ფრენას დაშვების გარეშე ითვალისწინებს, 2026 წლისთვის განრიგში რჩება. შეგახსენებთ, რომ მთვარეზე ბოლო დაშვება 1972 წელს „აპოლო 17“-ის მისიის ფარგლებში განხორციელდა, რაც ამერიკულ კოსმოსურ პროგრამა „აპოლო-ს“ ფარგლებში მთვარეზე ადამიანის მეექვსე და ბოლო დაშვება იყო. 

https://tinyurl.com/mb44b69z